http://repository.enu.kz/handle/enu/32744 Thu, 21 May 2026 05:02:15 GMT 2026-05-21T05:02:15Z http://repository.enu.kz/handle/enu/32763 МЕТРОЛОГИЧЕСКОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ В ОБЛАСТИ ВОЗОБНОВЛЯЕМЫХ ИСТОЧНИКОВ ЭНЕРГИИ В КАЗАХСТАНЕ: СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ, ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ Шегай, Алла Васильевна; Байхожаева, Бахыткуль Узаковна Стремительное развитие возобновляемых источников энергии (ВИЭ) в Казахстане, обусловленное национальными обязательствами по достижению 15%-й доли ВИЭ в электрогенерации к 2030 году и углеродной нейтральности к 2060 году, требует создания надёжной метрологической инфраструктуры, обеспечивающей точность измерений и контроль качества на всех этапах производства, преобразования и распределения электроэнергии. В данной статье представлен комплексный анализ современной системы метрологического обеспечения ВИЭ в Казахстане, охватывающий секторы солнечной фотоэлектрической, ветровой, гидроэлектрической и биомассовой энергетики. В исследовании рассматриваются действующие национальные стандарты, калибровочная инфраструктура и законодательная база, выявляются системные пробелы — в особенности в части калибровки измерителей солнечного излучения, анемометров, анализаторов качества электроэнергии и измерительных систем интеллектуальных сетей, — а также предлагается структурированный план развития метрологических возможностей Казахстана в соответствии с международными ориентирами БИПМ, МОЗМ и МЭК. Ключевые выводы свидетельствуют о критическом дефиците первичных эталонов для измерений в сфере ВИЭ, недостаточных мощностях аккредитованных лабораторий и неполной гармонизации со стандартами ISO/IEC. Сформулированы политические рекомендации по развитию лабораторной сети, подготовке кадров и внедрению цифровых технологий калибровки. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/32763 2026-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/32762 ЖОЛ-ҚҰРЫЛЫС МАТЕРИАЛДАРЫН СЫНАУДЫҢ ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ МЕТРОЛОГИЯЛЫҚ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТІЛУІ Шарипова, Аянат Талғатқызы; Киргизбаева, Камиля Жузбаевна Мақалада жол-құрылыс материалдарын сынаудың заманауи әдістері және олардың метрологиялық қамтамасыз етілу ерекшеліктері қарастырылған. Асфальтбетон қоспаларының физика-механикалық және реологиялық қасиеттерін бағалауда қолданылатын цифрлық бейне корреляциясы (DIC), динамикалық модульді анықтау (SPT, AMPT), Hamburg Wheel-Track сынағы, разрушаусыз тығыздық өлшеу әдістері талданды. ҚР СТ 1225-2019, ҚР СТ 1223-2019, ГОСТ Р 58401 сериясы және ПНСТ құжаттары шеңберінде сынақ нәтижелерінің дәлдігі, қайталанушылығы және өлшеу белгісіздігіне қойылатын талаптар жүйеленді. Сынақ әдістерін валидациялау, белгісіздік бюджетін құру және ішкі сапа бақылауын ұйымдастыру жол жабындарының ұзақмерзімділігін арттырудың маңызды шарты екені негізделді. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/32762 2026-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/32761 ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ ВНЕДРЕНИЯ ТЕХНИЧЕСКИХ РЕГЛАМЕНТОВ ЕАЭС В СФЕРЕ МЕДИЦИНСКОГО ОБОРУДОВАНИЯ Турсункулова, Бану Армановна; Есмағамбет, Ақнұр Дастанқызы В статье рассматриваются проблемы формирования единой системы технического регулирования медицинских изделий в странах ЕАЭС. Проанализированы особенности действующей нормативной базы, сложности регистрации и отсутствие специализированного технического регламента для медицинских изделий. Сделан вывод о необходимости дальнейшей гармонизации законодательства и цифровизации процедур для обеспечения устойчивого развития отрасли. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/32761 2026-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/32760 МЕТРОЛОГИЯЛЫҚ БАҚЫЛАУ НЫСАНДАРЫН ТАҢДАУ КЕЗІНДЕГІ ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖАБДЫҚТАРДЫҢ МӘРТЕБЕСІН СӘЙКЕСТЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ Таңатар, Әсел Мақсатқызы; Казангельдина, Жанна Бакытжановна Мақалада сынақ зертханаларында қолданылатын өлшеу құралдары мен сынақ жабдығын ажырату мәселесі қарастырылған. Қолданыстағы нормативтік-құқықтық құжаттар негізінде олардың функционалдық айырмашылықтары және сәйкестікті растау рәсімдерінің ерекшеліктері сипатталған. Жабдықты жіктеу барысында туындайтын практикалық қиындықтар айқындалып, басым функция қағидатына негізделген әдістемелік тәсілді енгізу қажеттілігі негізделген. Жіктеу өлшемшарттарын нақтылау сынақ нәтижелерінің сенімділігін арттыруға және аккредитациялау талаптарының сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/32760 2026-01-01T00:00:00Z