ЖЫРАУЛАР ПОЭЗИЯСЫНДАҒЫ ХАНДАР БЕЙНЕСІ

Abstract

Мақалада хандық дəуір əдебиетінің көрнекті өкілдері жыраулар поэзиясындағы хандардың бейнесі жан-жақты талданады. Асан қайғы, Жиембет, Марғасқа, Бұқар сынды жыраулардың ханға қарата айтқан толғауларынан мысалдар келтіріледі. Хан мен халық арасына алтын көпір бола білген жыраулар шығармашылығына əдеби талдаулар жасалынады. Авторлық ауыз əдебиетіне тəн жыраулар поэзиясындағы өр рухты хандар бейнесін ашуда: саралау, əдеби талдау, зерделеу, жинақтау əдіс-тəсілдері қолданылады. Жыраулар – хандық дəуірі əдебиетінің көрнекті əрі айшықты өкілі. Толғауларындағы тақырып ерлік пен елдікке құрылған. Толғау арқылы заманында өмір сүрген хандардың келбеті мен іс-əрекеттерін сол қалпында жеткізе білген. Қазақ хандығы тұсындағы хандардың ішкі жəне сыртқы саясатын да жыраулар поэзиясын зерделеу арқылы бағамдай аламыз. Бүгінгі таңда хандар бейнесін анықтап, саралау өзекті болып отыр. Хандық дəуір əдебиетіндегі жыраулар шығармашылығын қарастыра отырып, хандардың тұлғалық қасиетін анықтап, ел билеудегі ерекшеліктері мен өзгешеліктерін зерделей аламыз. Зерттеу барысында зерттеуші ғалымдардың пікірлері басшылыққа алынып, ғылыми тұжырымдар жасалды.