Аймақты экономика-математикалық модельдеу негiзiнде экологиялық орнықты басқару және дамыту

Abstract

Мұнайлы аймақтар мысалында олардың математикалық модельдерi негiзiнде экологиялық орнықты басқару және дамыту мәселелерi зерттелген. Аймақтың экологиялық орнықты даму моделiн құру негiзiне бағдарламалық-мақсаттық тәсiлдемесi принциптерi алынған. Экологиялық-әлеметтiк экономикалық жүйенiң барлық әсерлерге реакциясын ескеру экономикалық-математикалық модельдеу тәсiлдерiн пайдалану жолымен мүмкiн болатыны және мұндай модель көмегiмен аймақты орнықты дамыту бағдарламасын құруға болатыны тұжырамдалған. Аймақтың экологиялық-әлеуметтiк және экономикалық жүйесi жағлайын бағалау үшiн, басқару, экономикалық даму, технологиялық және институционалдық даму факторлары қарастырылған. Аймақтың экологиялық, әлеуметтiк және экономикалық жүйелерi мен дамудың сыртқы факторлары тобы арасындағы себеп-салдар байланыстарының моделi ұсынылған және сипатталған. Ұсынылған концептуалды модель негiзiнде Әсерлердiң Адаптивтi Балансы тәсiлiн қолдана отырып экологиялық-әлеуметтiк-экономикалық жүйенiң математикалық моделi құрылған. Тұрғызылған математикалық модель экологиялықәлеуметтiк-экономикалық жүйенiң сырқы әсерлерге реакциясын есептеуге және сыртқы әсерлердiң өзгеруiн болжау негiзiнде ЭӘЭ-жүйедегi процесстердiң даму сценарийлерiн болжауға мүмкiндiк бередi.