Инклюзивті білім беру жағдайында мұғалімдердің кәсіби дамуы

Abstract

Мақалада инклюзивті білім беру саласындағы мұғалімдердің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру жолдары, бағыттары мен ерекшеліктері теориялық және практикалық тұрғыда қарастырылады. Зерттеу барысында кәсіби құзыреттілік мәселелерімен айналысатын бірқатар шетелдік ғалымдардың зерттеулері мен қызметтері, соның ішінде кәсіби дайындықты дамытуға үлес қосқан қазақстандық ғалымдардың зерттеулері талданады. Әр түрлі аспектілердегі психологиялық-педагогикалық құзыреттіліктің мәні мен мазмұнын ашу үшін «мұғалімнің кәсіби құзыреттілігі», «жанжақты құзыреттілік» және «кәсіби құзыреттілік», «кәсіби даму», «инклюзивті орта», «инклюзивті білім беру» ұғымдарына жан-жақты талдау жасалынған. Мақала мазмұнында авторлар инклюзивті және интеграцияланған білім беру процесінің ерекшеліктерін, қызметін, тенденциясын және тарихи даму жағдайына салыстырмалы талдау жасайды. Атап айтқанда, ол американдық мектептердің озық тәжірибелеріне және олардың білім беру жүйесіндегі ұлттық моделі мен парадигмасына негізделгендігін дәлелдейді.Инклюзивті білім беру жағдайында мұғалімнің кәсіби дамуына әсер ететін факторларға тоқталады. Мұғалімнің кәсіби дамуы оның шеберлігімен тығыз байланысты. Сондықтан да жаңа бағыт, жаңа парадигма мұғалім мамандығының да өзгеруін талап етеді. Автор, сонымен қатар кәсіби дамудың әр түрлі деңгейлерін, ерекшеліктерін, мүмкіндіктерін теориялық тұрғыда терең дәлелдейді.