ИНКЛЮЗИЯ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫЗМЕТ ЕТЕТІН МАМАНДАРДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІ

Abstract

Инклюзиялық тəжірибе жағдайында қызмет ететін мамандардың кəсіби тиімділігі тек əдістемелік біліммен шектелмей, күрделі əлеуметтік-эмоциялық өзара əрекет болып табылады. Сондай-ақ көпсалалы командамен ынтымақтастық жəне жоғары стресстік жүктемеде тұрақты жұмыс жүргізу қабілеттерімен айқындалады. Осы мақалада маманның психологиялық құзыреттері интеграцияланған жүйе ретінде қарастырылады, атап айтқанда: когнитивтік, эмоциялық-реттеушілік, коммуникативтік, копингтік компоненттері талданады. Тақырыптың өзектілігі инклюзия тəжірибесінің кеңеюімен бірге маманның атқаратын рөлдерінің күрделенуі, қызметтің эмоциялық шарттары мен кəсіби қажу тəуекелдерінің артуы, оған қоса командалық өзара əрекет сапасының білім алушы нəтижелеріне тікелей ықпал етуімен дсипатталады. Мақалада құзыреттерді бөлек дағдылар жиынтығы ретінде емес «бағалау - өзін-өзі реттеу - коммуникация - копинг» тізбегімен өзара күшейетін жүйе ретінде сипаттаудың маңызды екені айтылады. Сондай-ақ осы тізбекті мамандарды даярлау мен қайта даярлау бағдарламаларына құзыреттілік индикаторлары ретінде енгізу тəсілдері ұсынылады. Мақала «А.Қ. Құсайынов атындағы Еуразия гуманитарлық институты» № 244 Ж/К бұйрығы негізінде жүзеге асыру әрекетіндегі «Педагогтердің инклюзивті орта қалыптастырудағы рөлі: даярлау және қолдау» атты ынталы жоба аясында дайындалды.