В статье рассматривается образ «любви» адресата и фигуры обращения как структурного компонента поэтического языка, а также форма проявления образа в лирике казахстанского поэта Бахыта Каирбекова. При создании смыслового блока, как любовь, всесторонне анализируется национально-специфический язык в текстах автора. Лирическая интонация в стихотворениях также связана с образом ...

Қазақтың дәстүрлі дүниетанымындағы «Жер-Ана» архетипі өз бастауын көне түркілік мифтік-поэтикалық ойлау жүйесінен алады және ұлттық менталдықта маңызды орынға ие боп келеді. Көшпенділердің жерге қатынасы экономикалық немесе заңдық көзқарасқа емес, рухани байланысқа сүйенген. Мақалада поэтикалық мәтіндер негізінде аталған архетиптің символдық мәні, функционалдық жүгі, ...

Мақалада кеңестік қазақ әдебиеттануында зерттеліп-зерделенбеген түрік балалар әдебиетінің ірі өкілі Гүлай Сормагештің өлеңдері талқыланған. Ақынның туындыларын қазақ балалар әдебиетіндегі ой-танымдармен ұштастырып, әдеби туындыларды өзара салыстыру мақсаты көзделіп, талданған. Ақын Гүлай Сормагештің балалар мен жеткіншектерге арналған «Сен жараттың, Алла(һ)-ым» («Sen yarattın ...

Мақалада батырлық ертегілердегі басты кейіпкердің жер асты әлеміне саяхат жасау мотиві негізгі нысан ретінде алынады. Ұлттық танымдағы батырларға тән қасиет пен ертегідегі сюжеттік желінің қайталануына назар аударылады. Батырлық ертегілерде ең жиі қайталанатын Самұрық құс, Бәйтерек, Айдаһар бейнелерінің символикалық мәні көрсетіліп, осы үш элементтің дәстүрлі мотивке айналуына ...

Мақалада қазіргі қазақ тілі қолданысында кездеспейтін көрнекті ұлт қайраткері, ағартушы Міржақып Дулатұлының (1885-1935) 1914, 1922 жылдары жарық көрген «Есеп құралы» оқулығындағы математикалық терминдер ерекшелігі зерттелінген. Автор тарихи ұлттық терминдердің бүгінгі оқулықтар мен сөздіктердегі жаңа баламасы мен тәржімесіне, сондай-ақ қолданыс аясына сараптама жүргізіп, ...

Мақала Абайдың «Қара сөздер» өсиетін зерттеуге арналған. Сөздерді лексика-грамматикалық түрлендіру, транслитерация, сөйлемдерді аудару әдістері, салыстырмалы және салғастырмалы аударма ұсынылған. Сан ғасырлар бойы дамып қалыптасқан ата-бабамыздың мәдениеті, рухани байлығы мен дүниетанымы, ділі бүгінгі ұрпаққа тіл арқылы ғана жетті. Абайдың «Қара сөздері» қазақ халқының асыл ...

Мақалада түркі дәуіріне дейінгі қаһармандық аңыздаулар қатарындағы Томирис патшайым туралы аңыздарға тарихи жазбалар және көркем туындылармен салыстырмалы талдаулар жасалады. Томирис туралы аңыздаулар он екі мотивке жіктеліп, сол мотивтер бойынша тұжырымдар жасалады. Сондай-ақ Геродоттың «Тарих» еңбегіндегі жазбалардың тарихи мәні сараланады. Томирис патшайымның елдікті сақтау ...

Мақалада мифтің қазіргі зерттеулердегі тұжырымдары қарастырылып, оның символикалық табиғатына назар аударылады. Мифке берілген анықтамаларға талдау жасалады. Символдың миф құрылымындағы ролі туралы пайымдаулар жүйеленіп, оның тұспалды, ақпараттық қызметін метамәтінділік бағытта қарастырудың негіздері ұсынылады. Мифолог ғалымдардың символды таныту, түсіндіру мақсатындағы ой-пікірлері ...

In this article it is argued that the study of linguistic landscape and public space can benefit from viewing them as dynamic system where language maintenance and language loss are seen as a determining factor in multilingual environment. Language has become central to the processes of globalization as the development of globalized world systems depends on the ability to ...

Қазақ тұрмысындағы байырғы дәстүр мен қоғамдық қатынастардың өзгеруіне байланысты сөздердің табиғатында да түлі өзгерістер болған. Солардың қатарына сөз мағынасындағы құқықтық ақпараттарды жатқызуға болады. Мысалы, «әке» сөзінің мағынасында оның құқығы мен міндеттері қатар қамтылады. Әке бала-шағасын бағуға, қамқор болуға міндетті және осыған сәйкес олардан талап ете де алады. ...