Серия Филология: Недавние поступления
Отображаемые элементы 21-40 из 210
-
Социокультурная обусловленность лексических единиц молодежного социолекта
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Статья посвящена изучению социокультурной маркированности лексем молодежного социолекта. Актуальность ее заключается в том, что данный вариант коммуникативной подсистемы языка дифференцируется в обществе в соответствии со стратификационным параметром социальной группы молодежи и необходим для их потребностей. Данный социолект не нашел должного освещения в лингвистической литературе. ...2023-08-18 -
Қазақ тілін оқыту үдерісінде қолданылатын тапсырма түрлері
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Мақалада жоғары оқу орындарында «Қазақ тілі» пәнінен білім беру мен оқу үдерісінде қолданылатын тіл үйрету әдістемесі қарастырылады. Лексика-грамматикалық тапсырмаларды түсіндіру барысында цифрлық технологияларды қолдану мүмкіндігі көрсетіледі. Бүгінгі таңда цифрлық технологияларды қолдануға байланысты ақпараттар, ақпараттық ресурстар көптеп саналады. Қазақ тілін оқыту ...2023-08-18 -
Қожа Ахмет Ясауи хикметтеріндегі адамдық мұрат пен имандылық негіздері
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Мақалада түркі жұртының рухани атасына айналған Қожа Ахмет Ясауидің өміртарихы мен асыл мұрасы – «Диуани Хикмет» («Даналық сөздер» - «Хикметтер») кітабының табиғаты мен тағылымы, ондағы Алланың ақиқат жолы, адамдық мұрат пен адамгершілік қағидаттары, қоғам мен заман шындығы, дүние дидары, дін-діл мәні, ар-иман иірімі, ақыл-парасат өлшемі, исламдық тәрбие, софылық идея, ел-жер ...2023-08-18 -
Сөйлеу етістіктерінің мағынасы мен қолданысы
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Етістік – мағыналық топтарға бай сөз табы. Етістіктің мағыналық топтарының ерекшелігі олардың қызметі мен қолданысы арқылы айқындалады. Солардың ішінде ең жиі қолданылатыны – сөйлеу етістіктері. Сөйлеу етістіктері сөйлеу әрекетімен байланысты. Сөйлеу – адамға тән, адамдардың өзара қарым-қатынасы арқылы жүзеге асатын үдеріс, құбылыс. Адамның сөйлеу әрекетінің жүзеге асу сипаты, ...2023-08-18 -
Қазақ тіліндегі пандемия лексикасы
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Мақала қазақ тіліндегі Covid-19 лексикасы туралы зерттеудің нәтижелерімен бөліседі. Бұл зерттеудің мақсаты пандемияның тілге әсерін және пандемия лексикасының қазақ тіліндегі көрінісін анықтау болып табылады. Зерттеуде пандемия лексикасына лингвистикалық тұрғыдан сипттама берілді және коронавирустың Covid-19 түріне арналған арнайы лингвистикалық корпустарға шолу жасалды. Қазақ ...2023-08-18 -
Ежелгі үнді сюжетінің Mайлықожа Cұлтанқожаұлының «Тотынама» мысалында трансформациялануы
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Бұл мақалада қазақ әдебиетінде өзіндік орны бар ақын Майлықожа Сұлтанқожаұлының «Тотынама» атты шығармасының желісі мен ежелгі үнді әдеби ескерткіштерінде кең таралған сюжеттің өзара үндестігі жан-жақты қарастырылған. «Панчатантра», «Кәлила мен Димна» және «Хитопадеша» сияқты әлемге танымал шығармаларда баяндалған тасбақа мен екі құстың оқиғасы көптеген елдердің әдебиетінде ...2023-08-18 -
«Киелі ағаштың» поэтологиялық пішіні
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Үш әлемді байланыстыратын «өмір ағашы», «әлем ағашы» ұғымынан туындап, адамзат санасына киелілік қасиетімен орныққан бұл нысанның танымдық тарихы тым көне дәуірлерден бастау алады. Адамзаттың мәдени жадында архетип символ ретінде әлем ағашының орны айрықша. Бұл туралы көне мәтіндер мен миф құрылымын қарастырған еңбектердің барлығында мүмкіндігінше зерттеліп келеді. Қазақтың ...2023-08-18 -
«Интернет-мем» және олардың түрлері
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Интернет-мемдер – бейвербалды құралдың бірі ретінде әлеуметтік желілерде қазіргі кезде белсенді қолданылады. Мақалада әлеуметтік желі тіліне тән осындай бейвербалды құрал – Интернет-мемдер қарастырылады. Интернет-мемнің пайда болуы ғаламтордың жанрлық құрылымының күрделенуі мен дамуына тікелей байланысты. Олар өздерінің бай семантикасы және жоғары экспрессивтілігімен ерекшеленеді. ...2023-08-18 -
Көркем шығармадағы бейнелілік призмасы
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Өнер – адамзат өміріндегі ерекше, бірегей құбылыс. Ол ежелден бері адамның рухани болмысына қызмет етіп келеді. Шынайы өнердің ғұмыры шексіз, ол қай дәуірдің де ерекшелігіне кірігіп, уақыттан тыс жасай береді. Өнерге шығармашылық сипат тән. Сондықтан да өнерде үнемі көркемдік қиялға, болжамға орын беріледі. Әдебиет – көркем шығармашылық түр. Сөз өнерінің болмысы басқа өнер ...2023-08-18 -
Жиембет жырау толғауларындағы көшбасшылық идея
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2023)Мақалада Жиембет Бортоғашұлының мұрасы мен жыраулық өнердің синкреттілігін анықтап, саралау мақсат етілген. Жиембет Бортоғашұлы шығармашылығын негізге ала отырып, жыраулардың тұлғалық қасиетінің көп қырлылығын анықтау да мақаламыздың негізгі зерттеу нысанына алынған. Жиембет жырау толғауларынан көрінетін көшбасшылық қасиетін жан-жақты саралап, әдеби талдау тұрғысынан тұжырымдар ...2023-08-18 -
Қазақ, қырғыз және қарақалпақ мақал-мәтелдерінің семиологиялық табиғаты
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022)Мақал-мәтелдер семантикасын жан-жақты зерттеу халықтың тұтас болмысын танытатын маңызды мәселе. Мақалада қыпшақ тобына жататын қазақ, қырғыз, қарақалпақ мақал-мәтелдерінің тілдік жүйедегі семиологиялық табиғаты салыстырмалы тұрғыдан сараланады. Паремиалардың семантикалық өрісі мақал-мәтелдердің ішкі құрылымындағы паремиосемалардың көп деңгейлі көп функциялы компоненттерінің ...2023-08-18 -
Механизмы экспликации этнокультурной ауры автохтонного и переводного текста
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022)В статье рассматривается проблема восприятия и понимания этнокультурной ауры художественного текста. Доказывается, что восприятие художественного текста как совокупности этноязыковых образов требует эмоционального и интеллектуального включения реципиента в мысленный диалог с автохтонным миром текста. Подчеркивается значение предметно-чувственного восприятия для адекватной ...2023-08-18 -
Қазақ және түрік тілдеріндегі мінез-құлықты сипаттайтын фразеологизмдер: функционалдық-параметрлік талдау
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022)Мақалада қазақ және түрік тілдеріндегі адамның мінез-құлқын сипаттайтын сапа семантикалы фразеологизмдер функционалдық-параметрлік аспектіде талданады. Фразеологизм семантикасын қалыптастыратын бір-бірімен өзара байланысты, тығыз қарым-қатынастағы семалардың үйлесімділігі туралы көзқарастар мен пікірлер интерпретацияланып, фразеологиялық мағына құрылымындағы компоненттер сараланады. ...2023-08-18 -
Принцип историзма в творчестве А. Кекильбаева
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022)В статье рассматривается вопрос о классической традиции и ее творческом развитии, обогащении, преемственных связях и качественных отличиях в самом подходе к принципу историзма. Историзм - это необходимое условие создания полнокровного реалистического характера. Историзм детально рассматривается авторами на материале ранней прозы казахского писателя А.Кекильбаева. Опираясь на ...2023-08-18 -
Қолданбалы геометриялық «өлшем», «мөлшер» атауларының этнолингвистикалық сипаты
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022)Мақала қолданбалы геометрия саласындағы ұлттық болмысымыз бен руханиятынымызды танытатын терминдерді түсіндіру және жасалу жолын анықтау мәселелеріне арналады. Зерттеуде қолданбалы геометрия терминдеріне қатысты ұзындық, арақашықтық, көлем, кеңестік өлшем бірліктерінің этнолингвистикалық, семантикалық табиғаты қарастырылады. «Ғылым тілі» ұғымына ұлттық көзқарасты қалыптастыру ...2023-08-18 -
Діни дастандардағы теонимдер
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022)Теонимдер қазақ тіл білімі үшін, шартты түрде алғанда, лексикологияның жаңа бір нысаны болып саналады. Қазақ тілі сөздік құрамында бұлардың алар орыны ерекше. Себебі бұларда, дінтану тұрғысынан алсақ, терминдік сипат; әдеби тіл тұрғысынан алсақ, пассивтік, кірмелік; стилистикалық тұрғыдан алсақ, ерекше тармақ құрайтын сипат; атауыштық тұрғыдан алсақ, жалқы-жалпылық сипат болады. ...2023-08-18 -
Қазақ мақал-мәтелдерінің алаш кезеңінде жариялануы (Ахмет Баржақсыұлы еңбегі негізінде)
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022)Алаш кезеңі мұрасын жаңа ғылыми парадигмалар аясында зерттеу – қазіргі отандық қоғамдық-гуманитарлық ғылымдарда өзекті мәселенің бірі. Пәнаралық байланыс бағытында жүргізілетін ізденіс алаш мұрасында фольклор материалының молдығын көрсетеді. Ұлт зиялылары отаршылдықтан арылудағы саяси күрескерлік және ағартушылық мұраттарын қалың қауым санасына ояну дәуірінің рухында сіңіруде ...2023-08-18 -
Criteria for Multimodal Texts in English Language Classrooms
(L.N.Gumilyov Eurasian National University, 2022)The purpose of this article is to investigate multimodal texts and employ multimodal texts in the curriculum of English classes. Due to the swift development of technology and globalization since the late XX century, the growing multimodality of communication is evident in education. Multimodal texts may be any written text which is followed by a large variety of audio, visual, ...2023-08-18 -
Рымгали Нургали о трагедии Мухтара Ауэзова «Бәйбише-тоқал»
(ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022)Аннотация. Академик Рымгали Нургали внес значительный вклад в изучение творчества Мухтара Ауэзова. Его фундаментальное монографическое исследование «Драма өнері» посвящено выявлению специфических черт, поэтики, места и значения драмы в отечественной литературе. В первом разделе монографии Рымгали Нургали дает классификацию жанра трагедии и делит ее на следующие виды: эпическая, ...2023-08-18 -
The cognitive approach in analyzing legal terms in the international treaties’ texts
(L.N.Gumilyov Eurasian National University, 2022)Cognitive linguistics dealing with the description and explanation of mental structures and processes connected with language knowledge is viewed as a flexible framework rather than one widely accepted theory; therefore, it is applicable in the study of terms. The article aims to analyze legal terms from cognitive linguistics’ perspective. More specifically, we apply a cognitive ...2023-08-17
