У. Шекспирдің «Отелло» пьесасындағы одағайлардың қазақ тіліне аударылуына талдау

Abstract

Сөйлемде сөздің əсерлілігін күшейтетін, субъективтілік мән ендіретін, контексте нақты бір мағынаға ие болатын одағайларды аудару – оңай мәселе емес. Мақалада түпнұсқа мен аударма мəтіндеріндегі одағайлар қызметі талданады. Талдау барысында екі тілдегі формалары мен айтылулары ұқсас одағайларды қолдану арқылы аудару, ағылшын одағайларының қазақ тіліндегі баламаларының көмегімен аудару, бір одағайды басқа одағаймен ауыстыру арқылы аудару, одағайдан тұратын лепті үнді одағай емес эмоционалды бояуы бар, көбінесе балағат, лепті одағай емес сөзбен ауыстыру арқылы аудару, одағайды орнын толтыру тәсілін қолданбай-ақ түсіріп тастау арқылы аудару, шығарманың түпнұсқасында жоқ одағайларды қолдану арқылы аудару сияқты аударманың әртүрлі тәсілдері айқындалды. Қазіргі мәтіндерде одағайлардың не нөлдік деңгейдегі аудармасына, не контекстік бейімделуіне артықшылық берілетіндігі көрініс береді.