Сборник содержит материалы Международной научно-практической конференции «Актуальные проблемы химического образования и химической науки», приуроченной ко Дню Химика и посвященной памяти профессоров Ташенова Ауэзхана Карипхановича и Рахмадиевой Слукен Бигалиевны, проходившей 27 мая 2022 г. в ЕНУ им. Л.Н.Гумилева (г.Нур-Султан). Материалы конференции посвящены различным проблемам химической науки и образования и распределены по секциям. Сборник предназначен для широкого круга специалистов. http://repository.enu.kz/handle/enu/14335 2026-04-03T22:21:26Z 2026-04-03T22:21:26Z Тұрсынова, Б.Ғ. Турсынова, А.К. http://repository.enu.kz/handle/enu/14357 2025-06-14T22:16:54Z 2022-05-27T00:00:00Z

Цитронеллальды цитронелла эфир майынан бөліп алу әдісі және оның, химиялық және биологиялық қасиететрін зерттеу Тұрсынова, Б.Ғ.; Турсынова, А.К. Қазіргі таңда өндірістік ауқымда кең қолданысқа ие болған әйгілі цитронелла майын C.Winterianus және C.Nardus тан су буымен дистиляциялап алады. Дистиляция кезінде цитронелла шөбін қайнап жатқан судың үстіндегі торға қояды, судың буы көтерілген кезді өсімдіктің бездерін бұзып, ондағы эфир майлары су буымен бірге салқындатқыш қабырғаларына барып жиналады.. C.Nardus Цейлон цитронелла майы, ал C.Winterianus Явалық цитронелла майы. Эфир майлары-өсімдіктер бөлетін, ұшқыш ароматты қосылыстардың сұйық қоспасы. Олар өсімдіктің әр түрлі бөліктерінде, әр түрлі мөлшерде кездеседі. Эфир майлары жүзге жуық табиғи компоненттерден тұрады. Майдың негізгі құрамын макрокомпоненттермен, әр түрлі мөлшерде кездесетін микрокомпоненттер құрайды. Эфир майларының химиялық құрамына тоқталатын болсақ, негізгі құраушы топ терпендер және олардың оттекті туындылары-терпеноидтар. Эфир майының фармакологиялық әсері жалпы химиялық құрамымен анықталады, бірақ сонымен қатар эфир майының әр компонентінің өзіне тән фармакологиялық қасиеті бар. Табиғатта эфир майлары өсімдікті антибактериялық, вирусқа және зеңге қарсы қасиеттері арқылы қорғайды, сонымен қатар жәндіктерге қарсы репеллент ретінде қолданылады. Иісі мен физиологиялық активтілігі құрамында кездесетін осы компоненттерге байланысты болады.

2022-05-27T00:00:00Z Қожантаева, А.Ғ. Ташенов, Е.О. Искакова, Ж.Б. http://repository.enu.kz/handle/enu/14356 2025-06-13T23:30:06Z 2022-05-27T00:00:00Z

Chamаnerion latifolium және Сircaea lutetiana l. өсімдіктерінің полифенолды қосылыстарының зерттелуі Қожантаева, А.Ғ.; Ташенов, Е.О.; Искакова, Ж.Б. Chamanerion latifolium және Circaea lutetiana өсімдіктері Onagraceae L. тұқымдасына жататын көпжылдық өсімдіктер. Жоғары эффективті сұйық хроматограмма көмегімен өсімдіктің этилацетатты және спиртті сығындылары бойынша полифенолды қосылыстары анықталды. Chamanerion latifolium өсімдігінің спиртті сығындысы бойынша жапырағынан 3,5%, сабағынан 2,48% галл қышқылы, хлороген қышқылы 2,68% (жапырағы) және 1,26% (сабағы), кверцетин 3-глюкозид 7,19% (жапырағы) және 2,23% (сабағы) анықталды. Circaea lutetiana өсімдігі бойынша жапырағынан (спиртті сығындысы) 1,51% және тамырынан 1,07% галл қышқылы, хлороген қышқылы 1,05% (жапырағы) р-кумар қышқылы 1,46% .

2022-05-27T00:00:00Z Kokoraevaa, A. Baisalovaa, G. Azimbay, M. Azhikhanovaa, Z. Tukhmetovac, Z. Torsykbayevac, B. Аtimtaіkyzyd, A. Iztleud, N. http://repository.enu.kz/handle/enu/14355 2025-06-14T06:12:20Z 2022-05-27T00:00:00Z

Fatty acid compositions of different organs of ALHAGI PSEUDALHAGI (M.BIEB.) DESV.EX B. KELLER &SHAP Kokoraevaa, A.; Baisalovaa, G.; Azimbay, M.; Azhikhanovaa, Z.; Tukhmetovac, Z.; Torsykbayevac, B.; Аtimtaіkyzyd, A.; Iztleud, N. By employing gas chromatography, the fatty acid contents were determined in root, stem and leaf of A .pseudalhagi. Composition of fatty acids varied among organs of A. pseudalhagi. The unsaturation percentages for each part were 47.78%, 48.17% and 44.12%, respectively. The dominant fatty acid in leaves and stems was palmitic acid. Content of palmitic acid in these organs varied from 19.25% to 19.69%. The other major fatty acids were γ-linolenic acid in the leaves and lignoceric, oleic acids in the roots. Moreover, polyunsaturated fatty acids were found, including cis-linoleic, α-linolenic, and eicosapentaenoic acids, the lack of which leads to various biochemical and physiological malfunctions.

2022-05-27T00:00:00Z Кадралиева, Н.С. Машан, Т.Т. Тургунбаева, А.А. http://repository.enu.kz/handle/enu/14354 2025-06-14T07:11:20Z 2022-05-27T00:00:00Z

Основные виды топливных элементов: Обзор топливных элементов Кадралиева, Н.С.; Машан, Т.Т.; Тургунбаева, А.А. В настоящее время ведутся обширные исследования в области поиска зеленых источников энергии. Помимо поиска новых решений, соответствующих современным тенденциям в этой области, ведется основной поиск по совершенствованию существующих систем, в том числе повышению их свойств и эффективности, повышению конкурентоспособности в рыночных условиях. Одним из самых чистых и экономичных источников энергии, отвечающих этим современным требованиям, являются топливные элементы. Топливные элементы – химические источники тока, которые широко используются и пользуются спросом. В этой обзорной статье рассматриваются пять основных типов топливных элементов: топливные элементы с щелочным обменом, топливные элементы с протонообменной мембраной, топливные элементы с твердым оксидом, топливные элементы с расплавленным карбонатом и топливные элементы с фосфорной кислотой. Приведена схема работы, преимущества и недостатки каждого вида. В конце статьи определяется топливный элемент, который отличается широким спектром применения и экономической эффективностью. Обсуждается вклад отечественных ученых в поиск зеленых, альтернативных источников энергии.

2022-05-27T00:00:00Z