http://repository.enu.kz/handle/enu/2003 2026-04-04T00:27:39Z 2026-04-04T00:27:39Z Досмурзинов, Р. К. http://repository.enu.kz/handle/enu/2010 2025-06-14T01:49:52Z 2019-01-01T00:00:00Z

Проблема становления человека как основа национальной модернизации в этно-философии Абая Кунанбайулы Досмурзинов, Р. К. В статье рассмотрена проблематика человеческой личности, раскрытая в различных произведениях Абая Кунанбайулы (1845-1904). На основе анализа этих материалов можно выделить такое центральное и наиболее важное направление в его творческом наследии, как изучение и выявление свойств человеческого «духа» на основе глубокого знания народной психологии и менталитета. Так, в произведении «Қара сөз» содержится системный анализ проблем мировоззрения казахского народа, изобличение пороков современному ему общества. Важное место в творческом наследии Абая Кунанбайулы занимает проблема формирования человеческой личности, обозначение важности роли образования и воспитания в данном процессе. Автор стремился осветить данные аспекты изучения творческого наследия великого казахского поэта и философа, исходя из контекста времени и «духа» той эпохи, в которой жил и творил свои произведения Абай Кунанбайулы. Важной также являлась задача показать актуальность и востребованность обращения к творчеству великого мыслителя в современный период. Основной вывод, к которому приходит автор, заключается в том, что важнейшее место в творческом наследии Абая Кунанбайулы занимает проблема формирования и развития человека. При этом большое внимание Абай Кунанбайулы уделяет стремлению и «порывам» самого человека, что находит аналогии в творчестве зарубежных философов и поэтов.

2019-01-01T00:00:00Z Malgaraeva, Z.B. Akylbaeva, I.M. http://repository.enu.kz/handle/enu/2008 2025-06-14T09:27:37Z 2019-01-01T00:00:00Z

The movement of steppe memory in time and space of a nomad: memory studies Malgaraeva, Z.B.; Akylbaeva, I.M. In the article considers with the problem of the steppe memory of a nomad within the limits of memory studies. The article deals with the problem of nomad steppe memory in the framework of memory studies.Steppe memory is presented as a system of intuitive memories from the past to the present and future. The movement of the steppe memory in time and space is investigated by means of codes. The scientific paper states, that cultural codes are carriers of the steppe memory, identity, knowledge, values and represent the internal historical, cultural reserves and heritage of the steppe civilization. The representation of steppe memory occurs through visual and cultural codes. Visual and cultural codes are the specific language for the transfer of national identifiers. The visual codes of the Kazakh nomad consist in the remodeling of the steppe memory through the art of the artists of Kazakhstan in the XXI century. The scientific paper attempts to make sense of the cultural code of the Kazakh culture through the visualization of two frequently encountered images - the image of a woman and a yurt. Comprehension of cultural codes occurs in the historical and philosophical feedback of the woman’s image in the Turkic and Kazakh culture. Speaking in a broad context, the main identifiers that are within the visual and cultural codes are a person — a nomad, a Kazakh, a woman in the Turkic and Kazakh culture of a steppe civilization, cultural markers — steppe, aul, genus, yurt, mental patterns — intellectual syncretism, hospitality, respect and reverence for elders. Codes as data carriers of the steppe memory of the past move national identifiers into the present and future, creating harmony of the traditional world projecting into the modern world.

2019-01-01T00:00:00Z Кумисова, А.О. http://repository.enu.kz/handle/enu/2007 2025-06-14T06:18:32Z 2019-01-01T00:00:00Z

Дәстүрлі қазақ мәдениетіндегі қару-жарақтардың символдық қолданысы (тарихи-этнографиялық материалдар негізінде) Кумисова, А.О. Осы мақалада берілген тарихнамалық шолудан, қазақ қару-жарағының пайда болуы, зерттелу тарихы, қолданылу тактикасы, түр сипаттық белгісі жайлы яғни, қару-жарақтар соғыс құралы ретінде зерттелген еңбектердің басым екендігін байқауға болады, ал қару-жарақтың символдық қызметтері жөнінде жалпылама түсінік түрінде ғана айтылып өтілген. Сондай-ақ, оның магиялық күшке ие екендігі, қазақ ұлтының салт-дәстүрлік мәдениетінде, екі ел арасындағы бейбітшілік пен достық қарым-қатынастық символы негізіндегі қызметін есепке ала отырып, әр түрлі этнографиялық деректерді жинақтап, оны талдау жұмысы жасалынды. Қару-жарақтың символдық қолданысын тақырыптық ұстаным ретінде ол тек соғыс қаруы ғана емес, сонымен қатар қазақтың дәстүрлі әдет-ғұрыпында, күнделікті тұрмыс-тіршілігінде түрлі мән-жайды білдіргендігі, батырлардың дәреже белгісін көрсеткендігі, адам ойын астарлап жеткізетін қызметінің маңыздылығы мен мағынасына қарай жекеленіп зерттеліп отыр.

2019-01-01T00:00:00Z Әбілбекұлы, Ә. Каженова, Г.Т. http://repository.enu.kz/handle/enu/2006 2025-06-14T02:46:35Z 2019-01-01T00:00:00Z

Археологиялық визуализациядағы фотограмметриялық технологиялар Әбілбекұлы, Ә.; Каженова, Г.Т. 3D археология Қазақстанда өз деңгейінде дами қойған жоқ. Оның негізгі әдістерінің бірі фотограмметрия – далалық қазба жұмыстарында қолдануға тиімді, қарапайым зерттеушіге қол жетімді, көп уақыт алмайтын, алынған деректердің өңделуі автоматтандырылған болуымен қолайлы. Мақалада фотограмметрия технологиясының жүзеге асырылу барысы, құралдары, сондай-ақ оны қолданудың әлемдік тәжірибеде анықталған артықшылықтары мен кемшіліктері сөз болады. Фотограмметрияны оған балама әдіс болып келетін 3D сканерлеумен салыстырып, алынған нәтижелердің дәлдігі мен сапасы жағынан кем түспейтіндігі келтіріледі. Елімізде осы әдіспен зерттеліп, ғылыми айналымға енгізілген ескерткіштер аталады. Археологиялық ескерткіштерді аталмыш технологиялармен зерттеу қызметін көрсететін отандық жеке ұйымдардың бой көтеріп жатқаны сөз болады. Фотограмметрия әдісін меңгерген мамандарды университет қабырғасында бакалавриат, магистратура шеңберінде даярлау туралы ұсыныс айтылады.

2019-01-01T00:00:00Z