http://repository.enu.kz/handle/enu/2642 2026-04-04T01:59:41Z 2026-04-04T01:59:41Z Албытова, Н.П. Смайлова, С.К. http://repository.enu.kz/handle/enu/2663 2025-06-14T11:42:46Z 2019-01-01T00:00:00Z

Рухани модернизациялау жағдайында болашақ педагог-психологтарды кәсіби іс-әрекетке дайындау Албытова, Н.П.; Смайлова, С.К. Мақалада болашақ педагог-психологтарды кәсіби даярлау мәселесі қарастырылады. Сондай-ақ, педагог-психологтардың заманауи кәсіби білімінің өзекті мәселесіне назар аударылады. Педагог-психологты кәсіби даярлаудың тарихи даму сатыларына шолу жасалып, қазіргі отандық жоғары білім берудегі педагог-психологтарға кәсіби білім берудің кейбір ерекшеліктері көрсетілген. Өзгермелі әлемде болашақ педагог-психологтарды кәсіби іс-әрекетке дайындау мәселесіне бағытталған ғалымдардың еңбектеріне сүйеніп, кәсіби іс-әрекеттің табысты болуы үшін заманауи маманның бойында табылуға тиіс жеке және кәсіби қасиеттердің белгілілері ұсынылады. Олардың болашақ мамандар үшін өмірлік маңызды міндеттерді өздігінен анықтауға және оларды шешу жолдарын табуға ықпал ететіндігі қарастырылады. Қоғамның және мемлекеттің әлеуметтік құрылымындағы өзгерістер еліміздің білім беру жүйесінде елеулі өзгерістерге әкелетіндігін ескеріп, толыққанды білім беру жүйесінің құрылымының маңызды бөлігі ретінде құзыретті және білікті педагог-психологтарды кәсіби іс-әрекетке дайындауда сыни ойлау (critical thinking), креативтілік (creativity), коммуникативтілік (communication) және командада жұмыс істеу (cooperation) негізге алу ұсынылады.

2019-01-01T00:00:00Z Базарбаева, К.Қ. http://repository.enu.kz/handle/enu/2662 2025-06-14T00:37:33Z 2019-01-01T00:00:00Z

Спортшыларды жарысқа психологиялық дайындау Базарбаева, К.Қ. Бұл мақалада автор жарыстардан жемісті шығу спортшының физикалық, техникалық және тактикалық дайындығының жоғары деңгейіне ғана емес, оның психологиялық дайындығына да байланысты болатыны белгілі. Шын мәнісінде де, өзінің физикалық, техникалық және тактикалық қабілеттерін, дағдылары мен икемдерін толығымен іске асыру үшін, оған қоса жарыстардың міндетті элементі ретінде өзінің резервтегі жасырын мүмкіндіктерін ашу үшін, спортшыға спорттық қызметтегі белгілі бір жағдайларға психологиялық дайындық қажет. Бұл, тәжірибе көрсетіп отырғанындай, спортшылардың медальды қанжығасына салуға толық дайын бола тұра, психологиялық дайындығының жетіспеушілігі салдарынан өзінің қарсыласына ұтылып қалған талай мысалмен байланысты. Осыған орай, спортшылардың жарыстарға психологиялық дайындығы тек Қазақстанда ғана емес, сонымен қатар бүкіл дүние жүзі бойынша да жоғары санатты спортшыларды дайындауда өзекті мәселе болып табылады. Бұл мақалада спортшыларды жарыстарға психологиялық дайындаудың түрлері мен әдістері туралы жинақталған ақпарат ұсынылып отыр.

2019-01-01T00:00:00Z Шалғынбаева, Қ.Қ. Қазиев, Қ.О. http://repository.enu.kz/handle/enu/2660 2025-06-14T06:49:26Z 2019-01-01T00:00:00Z

Рефлексия болашақ педагог-психологтардың кәсіби-тұлғалық қалыптасуының негізгі компоненті ретінде Шалғынбаева, Қ.Қ.; Қазиев, Қ.О. Рефлексия феномені жөніндегі қазіргі заманғы ғылыми түсініктерде оған көптеген сипаттама беріледі. Рефлексия (ағыл. reflection) – өзін, өзінің әрекетін, тәртібін, сөзін, тәжірибесін, сезімін, күйін, ерекшеліктерін, мінез-құлқын, өзіне және басқаға қатынасын және т.б. талдауға, түсінуге, сезінуге бағытталған ойлау үрдісі. Зерттеушілердің пікірінше, болашақ педагогпсихологтардың педагогикалық кәсіпте тиімді қалыптасуы үшін кәсіби рефлексиясын дамытудың маңызы ерекше атап көрсетіледі. Сонымен бірге адамның өзінің іс-әрекетіне, өзіне саналы қатынасы рефлексия арқылы қалыптасады, өйткені, рефлексия ақиқаттың мәнін түсінуге өзінің қатынасын сәйкестендіруге мүмкіндік туғызады. Бұдан рефлексия адамның өзімен және қоршаған әлеммен өзара әрекеттесу үрдісі және нәтижесі ретінде анықталады деп тұжырымдауға болады. Кәсіби рефлексияға интерактивтілік тән, себебі ол өзінің табиғаты жағынан диалогты және кері байланысқа бағдарланған. Біріншіден, болашақ педагог-психолог қарым-қатынас бойынша басқа субъектілермен коммуникация үрдісінде өзара әрекеттеседі және кәсіби рефлексияның кооперативті жәене коммуникативті аспектілерін көрсетеді. Екіншіден, ішкі дилог үрдісінде субъектінің өзінің кері байланыста болады, онда кәсіби рефлексия интеллектуалдық аспектіні сипаттайды. Кәсіби рефлексия болашақ педагог-психологтарда мамандық, іс-әрекет мазмұны мен құрылымы туралы талқыланып қорытындыланған түсініктерді қалыптастыруға септігін тигізеді. Біздің зерттеу контекстімізде кәсіби іс-әрекеттің рефлексиямен өзара байланысы мәселесі теориялық мәнде маңызды, ол интеллектуалдық рефлексияны (субъектінің өзіндік санасы, түсінуі және әрекетке бағдары), өзін-өзі тануы және өзіндік талдау арқылы өзін-өзі ұйымдастыруға бағытталған тұлғалық рефлексияны (өзінің ішкі психикалық актілерінің күйін, өзінің ойлау әрекетін түсінуі), серіктестің бірлескен әрекеті бойынша әрекет арқылы тұлғааралық рефлексияны (рефлексиялық ұстаныммен субъектінің бірін-бірі өзара бейнелеуі) дамытуға бағдарланған.

2019-01-01T00:00:00Z Орынбекова, А.С. Меңлібекова, Г.Ж. http://repository.enu.kz/handle/enu/2659 2025-06-14T14:43:20Z 2019-01-01T00:00:00Z

Психологиялық даярлық – ғылыми таным объектісі Орынбекова, А.С.; Меңлібекова, Г.Ж. Мақала заманауи еңбек нарығында бәсекеге қабілетті, жан-жақты құзіретті әлеуметтік және кәсіби тұрғыдан даярланған мамандар дайындаудың өзекті мәселелеріне арналған. Мақалада «психологиялық даярлық» ұғымына терең теориялық талдау жасалған. Даярлықты зерделейтін авторлық тұжырымдамалардың бағыттары анықталған. «Психологиялық даярлық» ұғымының ғылыми таным объектісі ретіндегі зерттелуінің теориялық аспектілері қарастырылған. «Психологиялық даярлық» ұғымын теориялық ілім ретінде зерделеген ХХ ғасырдың ортасынан бастап қазіргі күнге дейінгі жарияланған іргелі еңбектерді, философиялық, психологиялық, педагогикалық ғылыми әдебиеттерді талдау негізінде теориялық және әдіснамалық жағынан салыстырмалы сипаттама берілген. «Психологиялық даярлық» анықтамаларының терең талдануы болашақ әлеуметтік педагогтардың кәсіби іс-әрекетке психологиялық даярлығын қалыптастыруды ғылыми тұрғыда негіздеудің алғышартын құрайды.

2019-01-01T00:00:00Z