http://repository.enu.kz/handle/enu/4324 2026-04-03T22:02:03Z 2026-04-03T22:02:03Z Жалмырза, А.А. http://repository.enu.kz/handle/enu/4335 2025-06-14T08:45:44Z 2018-01-01T00:00:00Z

Түркістан әдебиеті және оның өкілдері Жалмырза, А.А. Осы уақытқа дейін «Тұтас Түркістан» тақырыбы қазақ әдебиеттануында тек әдеби аспектіде қатысты шығармаларға шолу жасалғаны болмаса, түркітану ғылымында арнайы зерттеу нысаны болған емес. Сондықтан аталмыш проблеманы түркітану ғылымы аясында кешенді түрде зерттеу түркілік дүниетаным, ұлттық идеология саласында жаңаша теориялық көзқарастарды жасауға, сондай-ақ іргелес гуманитарлық ғылымдарды дамытуға мүмкіндіктер береді. «Тұтас Түркістан» идеясы тек әдеби шығармаларға ғана арқау болып қоймай, түркі дүниесінің отаршылдыққа қарсы саяси, қоғамдық, әлеуметтік барлық сипаттағы күресінде басшылыққа алынды. Сондықтан да тақырыпты зерттеу жалпы рухани дамудың ішкі байланысы мен табиғи өзара сіңісуді кешенді пәнаралық талдауды қажет етеді. Атап айтқанда, қазақ ұлт-азаттық қозғалысының мұрасын сан алуан және ортақ заңдылықтары бар дүниежүзілік отаршылдыққа қарсы әдебиет аясында зерттеу де ғылыми назардан тыс қалып келеді. Ал барлық туыс түркі халықтарын отаршылдыққа қарсы жұмылдырған идеологияны әдеби, тарихи және тілдік аспекті тұтас қарастыру - ХХІ ғасырдағы ұлттық сана туралы ғылымның сұранысына сай деп білеміз. Сондай-ақ идеялық-шығармашылық, тарихи және тілдік қатпарларды талдау қазіргі түркітану ғылымының теориялық негізін жаңалауда, сонымен қатар қоғамның зияткерлік санасын жаңғыртуда зор көкжиектер ашады және іргелі әрі қолданбалы маңызға ие болады. Бұл бағыттағы зерттеулер ұлттық сананы жаңғыртуда, рухани байланыстарды, мәдениеттер сұхбатын ілгерілетуде үлкен маңызға ие.

2018-01-01T00:00:00Z Кәрібек, Д.Ж. http://repository.enu.kz/handle/enu/4334 2025-06-14T12:11:32Z 2018-01-01T00:00:00Z

ТМД елдерінің транспорттық саясаты Кәрібек, Д.Ж. Мақала Орталық Азия және Ресей мемлекеттеріндегі транспорт саясатының қалыптасуы мен эволюциясын сипаттауға бағытталған. Жүргізілген ғылыми ізденіс тарихы ортақ болып табылатын, бір транспорттық жүйенің нәтижесі болып табылатын дербес көлік дәліздердің функцияларын зерттеуге арналды. Зерттеу барысында тарихи және салыстырмалы әдістер қолданды. Нәтижесінде жаһандану заманындағы ұлттық мемлекеттердің транзиттік саясатының модернизацияға ұшырап, ашық есік саясатына бет алуы, ел экономикасының дамуындағы логистиканың басым ролі анықталды. Көлік жоспарын әзірлеудің келешегі, жобаларды жүзеге асыруда жаһандық, аймақтық, аймақаралық және ұлттық мүдделердің қаншалықты өзара тиімді байланысқанына, тәуелді екеніне назар аударылды. Қарастырылған мемлекеттердің көлік магистралына қызмет ететін инфрақұрылымының қалыптасуының, шетел инвестициясының келуінің, жұмыс орындарының санының артуының, есебінен, қарқынды даму мен кешенді экономикалық өсуіне септігін тигізетіні болжамдалды.

2018-01-01T00:00:00Z Алашбаева, Ж.Н. http://repository.enu.kz/handle/enu/4333 2025-06-14T05:10:33Z 2018-01-01T00:00:00Z

Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу біліг» шығармасындағы мақал-мәтелдердің әлеуметтік-мәдени сипаттамасы Алашбаева, Ж.Н. Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегі ХІ ғасырда жазылған түркі халықтарына ортақ жәдігер. Ол түркі халықтарының өмір тарихынан, қоғамдық саяси ахуалынан сыр шертеді. Жүсіп Баласағұн «Түмен сөз түйінін бір сөзбен шеш» деп сөздің мазмұнына мән беру керектігін айтады. Яғни аз сөзбен көп мағына беруді, ойды айшықты әрі дәл жеткізуді меңзейді. «Құтадғу білік» адамдардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын заң қызметін атқарған. Адамды жақсылыққа, ақылға, білімге, өзін-өзі тәрбиелеуге үндейді. Түркітану ғылымында жаңа бетбұрыстарға жол ашты. Шетелдік және отандық ғалымдар зерттеп, тіл ғалымдары түркі жазбаларына аударма жасап, ғылыми айналымға енгізді. Шығармада толықтай мақалмәтелдер, қанатты сөздер, философиялық ойлар берілген. Орта ғасырлық мәдениеттен сыр шертетін және көркемсөз әлемінде маңызды туынды.

2018-01-01T00:00:00Z Chu, Youngmin Kozhirova, C.B. http://repository.enu.kz/handle/enu/4332 2025-06-14T07:47:38Z 2018-01-01T00:00:00Z

The Issue on Social Integration of Korea and Kazakhstan: Focus on overseas ethnic(diaspora) policy Chu, Youngmin; Kozhirova, C.B. Nowadays, diaspora groups are considered not as same ethnic people who live in different countries, but as competitive actors in globalized world. Also, if they return to their homeland, it is directly related to social integration issue. Korea and Kazakhstan have overseas ethnic groups (diaspora groups). In this regard, the governments of both countries have implemented policies for their diasporas. As a result of this research, we can see that the policy of Korea and Kazakhstan have common and different features. The common features are 1. the historical background of diaspora groups 2. the attitude how they look diaspora groups 3. the period of implementing overseas ethnic policies. Also, they have two different features that 1. the intention of the policies at starting point 2. the diversity of countries where overseas ethnic groups came from.

2018-01-01T00:00:00Z