http://repository.enu.kz/handle/enu/1428 2026-04-04T06:10:34Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1434 Ақылды қаланың интеллектуалды көлік жүйесі моделіндегі үлкен деректерді өңдеу процесі Ахаева, Ж.Б.; Мерзадинова, Г.Т.; Жмудь, В.А.; Закирова, А.Б.; Жукабаева, Т.К. Мақалада Нұр-Сұлтан қаласының ақылды қала жол көлігі қозғалысын талдау міндеттерін шешуге арналған үлкен деректерді талдауды қолдану процесі қарастырылды. Мегаполистің көлік жүйесін дамытудың зияткерлік жүйесі моделінің өзектілігі негізделіп, көлік жүйелерін дамыту мен зияткерлендіру саласындағы заманауи тәсілдерге шолу жасалады. Сонымен қатар, логикалықалгоритмдік тілде жүйенің формальды дамуы жүзеге асырылып, оның сыртқы және ішкі құрылымы сипатталды. Ұсынылған шешім Flowmap.blue параллельді есептеу моделіне негізделген. Екі тәжірибелік жағдай талданды: автобустардың орналасу тарихын талдау негізінде қоғамдық көліктің сапасын бағалау және жұмыс күндері мен демалыс күндері көлік карталарынан билеттерді сатып алу тарихын талдау арқылы жолаушылардың ұтқырлығын бағалау. Екі экспериментке де Қазақстан Республикасының Нұр-Сұлтан қаласындағы қоғамдық көлік жүйесінің нақты дерекқоры пайдаланылды. 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1432 К вопросу значимости влагостойких свойств бетона пристроительстве токоограничивающих реакторов подстанции Рахимов, Р.В. В статье рассматривается вопрос повышения влагостойких свойств бетона, применяемого в строительстве токоограничивающих реакторов на подстанции, путем добавления в состав бетонной смеси битумных эмульсий. Цель исследования состоит повышении устойчивости реакторов к погодным условиям: методом интервального анализа. Также задачами являлись испытание марок битума БНД 90/130 и БНД 130/200 на современном оборудовании завода Infratest (Германия). Были получены основные результаты, а именно: глубина проникания иглы (пенетрация), температура размягчения по кольцу и шару, растяжимость и хрупкость. Полученные результаты были сопоставлены с требованиями нормативнотехнической документаций. Сравнительные данные позволяют сделать выводы о возможности применения испытываемых марок битума в состав бетонной смеси при строительстве токоограничивающих реакторов на подстанциях. Результаты могут быть использованы в практических целях в виде рекомендации монтажностроительным организациям, а также внесения поправок в действующую нормативно-техническую документацию. 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1431 Киберфизикалық жүйенің желілік инфрақұрылым объектілерінің жұмыс істеу сенімділігін қамтамасыз етуді модельдеу Абдугулова, Ж.К.; Акбаракова, А.М. Осы зерттеу шеңберінде базалық платформа ретінде бұлтты есептеулерді пайдаланатын өндірістік киберфизикалық жүйе архитектурасының құрылымдық моделі құрылған. Ұсынылған киберфизикалық жүйені абстракцияның төрт деңгейінде, мультиагенттік тәсіл негізінде барлық элементтерді біріктіреді. Мониторинг жүйесінің деректерін зияткерлік талдау әдістері негізінде ұсынылған тәсіл бұлтты платформа базасында орналасқан киберфизикалық жүйенің желілік инфрақұрылымының сенімділік тұрғысынан осал элементтерін іздестіруге және анықтауға мүмкіндік береді. Зерттеуде желі элементтерінің ағымдағы жай-күйіне шоғырландырылған бағалау жүргізу үшін мониторинг жүйесінен алынған деректерді жинау, талдау және верификациялау жоспарын қалыптастыратын өлшенген мультиграф түрінде ұсынылған желілік инфрақұрылым объектілерінің жұмыс істеу сенімділігін қамтамасыз ету моделі әзірленді. Бұл ретте, бағанның шыңы ретінде киберфизикалық жүйенің инфрақұрылымы мен бұлтты платформа үшін сенімділікті қамтамасыз ету параметрлері таңдалған. Доғалар ретінде баған деректердің айналмалы ағындарының ағымдағы параметрлерін ескере отырып, киберфизикалық жүйенің байланысқан тораптарының жұмыс жағдайы мен параметрлері арасындағы өзара байланысты көрсететін сенімділіктің белгіленген өлшемдері арасындағы байланыстар берілген. Бұл жүйе сегменттерін анықтауға мүмкіндік береді, бұл өзгерістер енгізу үшін қажетті үстеме шығыстарды қысқартады. Бұл ретте киберфизикалық жүйенің үздіксіз инфрақұрылымын болжау үшін нейрожелілік тәсіл қолданылады. Ұсынылған гибридті тәсілді пайдалану уақыт өте келе инфрақұрылымның мінез-құлқын болжауға және жекелеген компоненттер мен аса маңызды тораптардың жұмысындағы мүмкін болатын іркілістер туралы ескертуге мүмкіндік берді. 2021-01-01T00:00:00Z