http://repository.enu.kz/handle/enu/1809 2026-04-04T05:39:31Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1818 Қазақстандағы жаңа медианың даму тенденциялары Шиндалиева, М.Б.; Бахтикиреева, У.М.; Сериков, А.Т. Ақпараттың космостық жылдамдықпен дамып жатқанын ескерсек, сәйкесінше, жаңа технологиялардың да күн санап дамуы заңды құбылыс. Жалпы, ХХІ ғасыр – цифрлық медиа мен жаңа медиа мүмкіндіктер ғасыры екендігі бәрімізге мәлім. Сол себепті, жаңа медиа технологияларды, ақпараттық-коммуникативтік технологияларды игерудің маңызы артты әрі әртүрлі сипаттағы тенденциялар да пайда болды. Негізінен, жаңа медианың дамуында әртүрлі тенденциялардың болуы да заңды, себебі, жаңа технологиялар қоғамның барлық саласына әсер етті, яғни, көптеген салаларды біріктірді, трансформацияға ұшыратты. Заманауи медиажүйеде әртүрлі деңгейдегі, жаһандық және жергілікті, сыртқы және ішкі мәселелердің туындағанын байқауға болады. Мәселен, жаңа медиажүйе элементтерінің ішкі және сыртқы байланыстары арасындағы диспропорция, әртүрлі субъектілердің, субъектілер мен аудиторияның өзара әрекеттестігінің болмауы т.б. Бұл өз кезегінде әлеуметтік жүйе тепе-теңдігінің бұзылуына алып келеді. Біз осы мақалада, алдымен жаңа медиалардың түрлеріне, бұқаралық ақпарат құралдарының болашағына, олардың даму тенденцияларына тоқталатын боламыз. Атап айтсақ, мобильді бейнемаркетинг, VR, AR – бағдарламалық құрылғылары т.б. және жаңа медиа мен ескі медиа арасындағы тенденциялар, технологиялық конвергенциядағы тенденциялар, БАҚ конвергенциясындағы тенденциялар т.б. Жаңа технологиялардың дамуымен қатар, цифрлық мәдениет қалыптасып келе жатқан қоғамда, жаңаша бағыттар мен жүйелердің - медиортадағы функциясы мен қызметін, әрі даму сатысындағы кедергілері мен мүмкіншіліктерін ескеру маңызды. 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1816 Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан мерзімді баспасөзінің тақырыптық ерекшеліктері Әшірбекова, Г. Автор мақалада тәуелсіздік жылдарында жарық көрген баспасөз тарихына қатысты ғылыми еңбектерге, жинақтар мен энциклопедияларға шолу жасайды. Баспасөз тарихын зерттеудің маңызыдылығына тоқтала отырып, «Ақ босаға» мен «Түркістан» газеттерінің тақырыптық, проблемалық ерекшеліктерін айқындайды. Автор газет беттерінде жарық көрген бірқатар өзекті мәселелерге арналған танымдық, проблемалық мақала мен сұқбаттарға тоқталады. Сондай-ақ тақырып таңдаудағы екі газеттің мазмұнын қарастырады. Басылым көтерген мәселенің маңызын ашып көрсетеді, журналист көтерген тақырыптың шешім табу нәтижелерін көрсетеді. Осы мысалдар арқылы баспасөздің қоғамдағы пәрменділігін атап өтеді. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында жарық көрген баспасөздің нарық талаптарына төтеп беріп, тұрақты оқырман аудиториясын қалыптастыру әдістеріне тоқталады. «Ақ босаға» газетінің «Қолаң шаш» сайысын ең ұтымды деп таныса, «Түркістан» газетіндегі қандастар мәселесіне арналған «Атажұрт» қосымшасында жарық көрген мақалаларға талдау жасайды. Автор екі басылым редакторларының менеджерлік қызметіне мысалдар келтіре отырып, бүгінгі медиа саласындағы менеджменттің маңыздылығына тоқталады. Сондайақ қазіргі басылымдарға олардың тәжірибесінен бірнеше мысалдарды үлгі ретінде ұсынады. 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1815 Деректі фильм түсірудегі заманауи талаптар Егембердиев, Ы.Д.; Тұржан, О.І.; Ибраева, Э.Е. Бұл мақалада деректі фильмге теориялық тұрғыдан анықтама беріліп, оның журналистік шығармашылық пен кинематографиялық өнердің бірге өрілген өнімі ретіндегі сипаттамасы айқындалады. Публицистика мен экрандық драматургияның қосылған туындысы бағытындағы деректі фильмдерге және оны түсіруге қойылатын негізгі талаптар, заманауи әдіс-тәсілдер, деректі фильм жасаудың ең негізгі баспалдақтары, олардың техникалық-бейнелеуші элементтерінің құрылымдық ерекшеліктері қарастырылады. Телевизиядағы деректі фильмдердің ең негізгі үш тобы ретіндегі портреттер, тергеу және ғылыми-көпшілік фильмдердің құрылымына, мазмұнына қысқаша анықтама беріледі. Қазіргі таңдағы көрерменнің визуалды ақпаратқа бейімділігі жаңа талаптар қойып отыр. Осыған орай іскери коммуникацияда тұсаукесер өткізу рәсімдері де ерекше маңызға ие болып, жаңаша сипат алды. Бұл зерттеу мақалада жаңа өнімнің немесе қызметтің пайда болуы туралы кең түрде ұтымды ақпарат берудің және мұндай іс-шараны ұйымдастырудың ең тиімді тәсілдерінің бірі ретіндегі деректі фильм түсірудің маңызына да ғылыми тұжырымдар беріледі. Деректі фильмге қатысушыларға қойылатын ең негізгі талаптар да талданады. Деректі фильмге қатысушы кейіпкердің камера алдында өзін еркін ұстауына мүмкіндіктер жасалуының қажеттілігі, деректі фильмнің өзіндік режиссурасы, фильм мәтінін оқитын адамның дауысына, харизмасына қойылатын талаптарға тоқталады. Заманауи деректі фильмдерде қолданылатын титрдің маңызы ашып көрсетіледі. Авторлар тақырыпты зерттеу барысында деректі фильм түсіру шеберлері мен кино өнерін зерттеушілердің ғылыми-тұжырымдамалық еңбектеріне сүйенген. В. Шкловскийдің, Х. Зайпельдің, Л.Г.Парфеновтың жоғары сапалы деректі фильм құру кезіндегі басты қағидаларын нысанаға алып, көрермен ұтымды қабылдайтын тұстарына кең талдау жасайды. 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1813 Фактчекинг: Болгария, Британия және Қазақстан тәжірибесін салыстырмалы талдау Текенова, Ә.М.; Тахан, С.Ш. Күллі әлемді әбігерге салған COVID-19 пандемиясы басталғалы жалған ақпаратқа қарсы күрес, фактчекинг жасаудың өзектілігі арта түсті. Фактчекинг жасау, мәселені жанжақты, түбегейлі қарастыру, ең бастысы журналистер мен оның аудиториясының медиа сауатын арттыру тақырыбы – бүгінде күллі әлем медиа кеңістігі үшін үлкен маңызға ие. Сол себепті мақалада автор Болгария және Британиядағы фейкньюске қарсы күрес жүргізген тәжірибелі мамандардың, Factcheck Kazakhstan жобасы бас редакторының медиа сауатты арттыруға қатысты пікірін ұсына отырып, мәселені шешудің жолдарын анықтайды. 2021-01-01T00:00:00Z