http://repository.enu.kz/handle/enu/2213 2026-04-04T03:30:29Z http://repository.enu.kz/handle/enu/2216 Жыртқыш-олжа жүйесiндегi бiрлесiп қорғану әсерi Ермекбаева, Ж.Ж.; Шакирова, Р.Е.; Малекова, Ж.М. Ұсынылған жұмыста жыртқыш-олжа жүйесiнiң «бiрлесiп қорғану» әсерi жүзеге асатын Лотка-Вольтер моделiнiң түрленуi қарастырылады. Популяцияның саны белгiлi бiр мөлшерге жеткен кезде жыртқыштық қарқындылығы және жыртқыштар санының өсуi азаяды деп болжанады. Жұмыста параметрлердiң әр түрлi мәндерi кезiндегi модельдiң динамикалық режимi көрсетiледi. Лотка-Вольтер қағидаларына негiзделiп өзара әрекеттесу динамикасы сипатталады. Олжалар популяциясында бiрлесiп қорғану әсерi пайда болған кездегi жағдайы үшiн Лотка-Вольтер моделiнiң түрлену қатарын талдауы осы әсердiң әрекетi жыртқыштар санының азаюына және олжалардың көбеюiне рас әкелетiнiн көрсетедi. Сонымен қатар, параметрлердiң белгiлi бiр қатынасы кезiнде модельде динамикалық режимдердiң пайда болуы мүмкiндiгi қарастырылады. Бұл мақала белгiлi бiр мөлшерге жету кезiнде популяциясында пайда болатын бiрлесiп қорғану әсерiнiң әрекетi Лотка-Вольтер моделiн құруға және талдауға арналған. 2019-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/2215 Дискретизация решений уравнений в частных производных в контексте Компьютерного (вычислительного) поперечника Темиргалиев, Н.; Таугынбаева, Г.Е.; Абикенова, Ш.К. С 1996 года последовательно развивалась идея Компьютерного (вычислительного) поперечника, цель которого заключается в оптимальной компьютерной обработке математических моделей в реальных условиях искаженных данных. К(В)П-схема, как нам представляется, определяет уточненную организацию исследований в Теории приближений, Вычислительной математике и Численном анализе. Данная статья посвящена освещению К(В)П-подхода в теории уравнений в частных производных. На примерах исторически исходных уравнений Лапласа, Пуассона, теплопроводности, волнового и, сравнительно недавнего Клейна-Гордона, приведены теоремы как иллюстративные результаты качества и эффективности К(В)П-постановок. Представленные материалы могут послужить для продолжения исследований оптимальной дискретизации решений уравнений в частных производных с дальнейшим расширением и углублением предложенного направления. 2019-01-01T00:00:00Z