http://repository.enu.kz/handle/enu/5075 2026-04-04T03:30:30Z http://repository.enu.kz/handle/enu/5082 Timeline as a Means of Digital Representation of Theoretical Material Zhussupova, R.F.; Kalizhanova, A.N. The article depicts the use of Timeline innovative online technology based on the theoretical course "The History of the English language" or "Lingua countrystudy" for students of linguistic specialties. Often in studying theoretical courses modern students have difficulties with tasks related to understanding the cultural and historical context, establishing causal links between historical and linguistic phenomena, remembering social and cultural events. Timeline technology is a description of the sequence of events that occurred in chronological order. This article describes how to use Timeline technology in classrooms, from creating a particular Timeline to testing it in the learning process. In the research given examples and tasks have been analyzed besides the effectiveness of improving theoretical knowledge of the 2nd year students using the platform moodle.enu.kz was detailed. At the end of the course, a survey was conducted in this platform and determined that the Timeline technology contributes to the effective solution of problems, such as the boring presentation of theoretical material, the difficulty in perceiving the authentic text of the old-English period, meets the requirements of distance learning, and moreover is aimed at creative-cognitive and communicative learning of foreign languages. 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/5081 Армян-қыпшақ жазба мұраларының тақырыптық-жанрлық сипатта зерттелуі Мейрамбекова, Л.К.; Жиембай, Б.С. Орта ғасырда Еуразия кеңістігінде Дешті Қыпшақ мемлекетін құрып, әлемдік өркениет пен мәдениетке өз үлесін қосқан қыпшақтардың артында қалған мол мұра әр кезеңде түрлі әліпбилермен жазылғаны мәлім. Армян графикасымен қыпшақ тілінде жазылған мұралар дін, әдебиет, тарих, құқық, философия, жаратылыстану ғылымдарына негізделіп, өмірдің саяси-экономикалық, тарихи-мәдени салаларын қамтыды. XX ғасырдан ғалымдардың тыңғылықты зерттеу нысанына айналған армян-қыпшақ мұралары шетелдік басылымдарда жарияланып, транскрипцияланып, сөздіктермен, аудармалармен толықтырылып, сыры күн санап ашыла түсті. Ғалымдар тарапынан сан түрлі ғылыми пайымдаулар мен көзқарастар толастамай, «армян-қыпшақ» термині ғылымға енгізіліп, орта ғасырдағы қыпшақтар мен армяндардың өмірі мен тіршілігі, мәдени байланыстары соны зерттеулерге арқау болды. Бүгінде осынау ауқымды жанрлық сипатта жазылған армян-қыпшақ мұраларының тарихи, мәдени, тілдік ерекшеліктерін тереңірек зерттеу қажеттілігі сезіледі. Мақалада армян-қыпшақ жазба ескерткіштерінің тақырыптықжанрлық сипатта зерттелуі шетелдік және отандық ғалымдардың еңбектері негізінде зерделенеді. 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/5080 Ахмет Байтұрсынұлы нақыл сөздерінің ағартушылық сипаты Жұмағұл, С.Б. Қазіргі қазақ әдебиеттану ғылымында ХХ ғасыр басындағы ұлт зиялыларының тағылымды ғұмырын, әдеби мұрасы мен сан қатпарлы іргелі ғылыми еңбектерін зерделеу өзекті сипат алуда. Ұлттық жаңару мен жаңғырудағы Алаш кезеңі қазіргі тәуелсіздікке қол жеткізудегі белесті кезең болса, осынау тарихи үрдісте реформатор тұлға Ахмет Байтұрсынұлының шығармашылығы ерекше маңызға ие. Сондықтан да ұлт ұстазының сан салалы мұрасын әр қырынан қарастыру үрдісі толастамақ емес. Мақалада Алаш ардақтысының нақыл сөздері сараланып, ағартушылық кезеңнің рухын айқындаудағы өзектілігі байыпталды. Нақыл сөздері – ояну дәуіріндегі рухани және саяси күрестегі елшілдік рух, ұлтшылдық сезім, мемлекетшілдік сана көрінісінің қайнары болғаны айқындалды. Сол арқылы санаткердің сан қатпарлы шығармашылық тұлғасы, қоғамдықсаяси және мемлекеттік қызметін танудағы нақыл сөздерінің алар орны екшелді. Қазақтың саяси теңдігіне, рухани кемелдігіне ғұмырын арнаған ағартушының оқу-ағарту, өнер-білім, ғылым хақындағы нақылдарымен қатар халқын жаһитшылдыққа, кәсіби біліктілікке баулыған толғамдарының маңызы бағамдалды. Қазақ тіл білімі және әдебиеттануының негізін қалаған тұлғаның ана тілі, тіл лұғаты, сөз өнері хақындағы нақыл сөздерінің құндылығына екпін жасалды. Ұлттық жазу реформаторының тіл оқытудың әдістемелік мәселелері, әліпби тұғырнамасы туралы нақыл сөздерінің қазіргі отандық білім беру қағидаттарын ұштаудағы өміршеңдігі бағаланды. Қазақ кәсіби публицистикасын, журналистикасын қалыптастыруға тарихи еңбек еткен қалам қайраткерінің газет, көсемсөз табиғатын байыптаған нақылдарының тереңдігі талданды. А.Байтұрсынұлының қазақ тілімен қатар орыс тіліндегі мақала, баяндамаларындағы нақыл сөздері ой-өріс кеңдігі, дүниетаным тереңдігімен ерекшеленетіні дәйектелді. 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/5079 Сөйлем мүшелері теориясына Жақыпов, Ж.А. Қазақ тіл білімінде сөйлем мүшелерін табиғи түрінде зерттеу А. Байтұрсынұлы синтаксисінен басталды. Бұл ХХ ғасырда жалғасып, сөйлем мүшелерінің түрлері жіктеліп, талданып негізгі ұстанымдары қалыптасты. Дегенмен сөйлем мүшелері теориясы мен жүзесінде шешімін таппаған мәселелер баршылық. Тұрлаулы мүшелерде басымдық бірде бастауышқа берілсе, бірде баяндауышқа беріліп келеді. Грамматикалық бастауыш пен баяндауыш арасындағы қатынас пен логикалық субъект пен предикат арасындағы қатынастар туралы мәселе бір ізге түскен жоқ. Тұрлаусыз мүшелерді мағыналық түрлерге жіктеуде бірізділік жоқ: анықтауыш пен толықтауышты мағыналық түрлерге бөлгенде құрылымды негіз етсе, пысықтауышқа келгенде функционалдық тұрғыға сүйенеді. Пысықтауыштардың мағыналық түрлері түгенделген жоқ. Үйірлі мүшені анықтаудағы ұстаным екі түрлі. Мақалада осы мәселелердің шешімі ұсынылады. 2021-01-01T00:00:00Z