http://repository.enu.kz/handle/enu/1098 Sat, 04 Apr 2026 05:39:43 GMT 2026-04-04T05:39:43Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1101 Батыс Қазақстан облысы микобиотасының зерттелу тарихы Абиев, С.А.; Дарбаева, Т.Е.; Сарсенова, А.Н. Биоалуантүрлілік конвенциясында (1992) түрлерді сақтау, зерттеу және қорғау мәселелерін шешу экожүйелердің тұрақтылығының кепілі ретінде қарастырылады. Біздің елімізде де биоалуантүрлілікті сақтау және биоресурстарды тиімді пайдалану өзекті мәселелердің бірі болып саналады. Саңырауқұлақтар басқа да гетеротрофты ағзалар қатарында кез келген экожүйелердің қызметінде маңызды рөл атқарады. Саңырауқұлақтар өсімдіктерге тәуелді, белгілі бір өсімдіктер қауымдастықтарымен тығыз байланыста болатындықтан, өсімдіктер қауымдастықтары да, өз кезегінде, саңырауқұлақтарсыз тіршілік ете алмайды. Зерттеу нысанымыз қалпақшалы саңырауқұлақтарды биогеоценоздың маңызды бір бөлігі ретінде қарастыру, олардың түрлік құрамына зерттеу жүргізбеу мүмкін емес. Зерттеу аумағының көлемінде макромицеттер туралы ақпараттың жеткіліксіздігі тиісті экожүйелерді жан-жақты әрі толық зерттеуге және жекелеген аймақтарда табиғатты қорғаудың кешенді тәсілін жасауға кедергі келтіріп қана қоймай, сонымен бірге саңырауқұлақтар географиясы мен олардың таралу заңдылықтарының жалпы мәселелерін анықтауды қиындатады. Әсіресе Батыс Қазақстан облысының микофлорасы туралы ақпараттың аздығы, тек эпизодты деректердің келтірілуі, осы аймақтың микобиотасының зерттелу тарихын жан-жақты қарастыруды қажет етеді. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/1101 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1100 Вирустық ауруларға қарсы өсімдіктердің бағытталған модуляциясы үшін CRISPR/Cas геномды өңдеу технологиясының заманауи тәсілдері Иқсат, Н.; Стамғалиева, З.; Мадиров, А.; Жангазин, С.; Омаров, Р. Қазіргі таңда халық санының өсуімен азық-түлік қауіпсіздігі маңызды мәселеге айналды: 800 миллионнан астам адам аштықтан зардап шегеді және миллиондаған адамдар қауіп-қатерге ұшырайды. Дүниежүзілік ауыл шаруашылығы үнемі ауылшаруашылық дақылдарының өнімділігін шектейтін әр түрлі биотикалық және абиотикалық факторлардың әсерінде болады. Саңырауқұлақтар, бактериялар, вирустар, жәндіктер мен паразиттік өсімдіктер болып табылатын биотикалық стресстер егіннің қатты ысырабын тудыруы мүмкін. Өсімдік пен вирус арасындағы молекулалық әрекеттесулер қожайын өсімдіктің антивирустық қорғаныш жүйесі мен интерференцияны өтудің провирустық механизмі туралы түсінік алудың негізгі модельдерінің бірі болып табылады. Осы мақалада тұрақтылық гендерінің негізгі класстары, РНҚ-интерференция мен бактериялар мен архейлердің РНҚ-жанамаланған адаптивті иммундық жүйесі - CRISPR/Cas қарастырылған. Соңғы зерттеулер өсімдіктердегі антивирустық тұрақтылықты иемденуде CRISPR/Cas жүйесінің маңызды рөлін көрсетуде. Осы мақалада вирус-өсімдік әрекеттесуін реттеуінде практикалық қолданысты мүмкін ететін өсімдіктер биотехнологиясының соңғы жетістіктеріне назар аударылған. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/1100 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1099 Exosomes and the role of exosomal miRNA in the diagnosis of lung cancer Bersimbaev, R.I.; Bulgakova, O.V.; Aripova, A.A.; Kausbekova, A.Zh.; Toxobayeva, G.A.; Kussainova, A.А. Exosomes are extracellular vesicles secreted by almost all cell types that can function as a cell-to-cell carrier of information, providing pleiotropic functions in intercellular communication. Exosomes can transport various biomolecules, including proteins and nucleic acids, into recipient cells. The review analyzed the current data on the role of exosomes and the possibility of using exosomal microRNAs as a biomarker in the diagnosis of lung cancer. MicroRNAs can act as oncogenes or tumor suppressors, so they can regulate the expression of genes that play an important role in oncogenesis. At the moment, microRNAs of exosomes are one of the main candidates for the role of molecular markers in liquid biopsy for the diagnosis of oncological diseases. The review analyzes the diagnostic potential of the use of exosomes in carcinogenesis in general, with an emphasis on the use of exosomal microRNAs as biomarkers of lung cancer. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/1099 2021-01-01T00:00:00Z