http://repository.enu.kz/handle/enu/1289 Sat, 04 Apr 2026 09:09:48 GMT 2026-04-04T09:09:48Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1325 Биомониторингтегi деректердi зияткерлiк талдаудың кейбiр тәсiлдерi мен аспаптық құралдары Казиева, Г.Д.; Абжанова, А.Е.; Есекеева, М.Ж.; Сагнаева, С.К.; Сембина, Г.К. Деректердi зияткерлiк талдау әдiстерiн және деректердi көп өлшемдi статистикалық талдаудың бағдарламалық құралдарын пайдалана отырып, антропогендiк факторлардың әсерiнен теңiз биотасының өзгергiштiгiн және түрлiк құрамын сипаттау үшiн деректер жинағында айқын емес заңдылықтарды анықтауға шешiм қабылдау үшiн белгiлi қызығушылық тудырады. Экожүйенiң болжамды жай-күйiн бағалау үшiн Каспий теңiзiнiң қазақстандық бөлiгiнде сынамаларды iрiктеудiң 12 станциясы және көрсеткiштердiң 4 тобы таңдап алынды: автотрофалық организмдер, гидрометеорологиялық көрсеткiштер, зоопланктонның негiзгi топтарының биомассасы, биогендер. Мұндай жоғары өлшемдегi деректер жинағы оларды талдауды қиындатады және авторлар Statgraphics бағдарламалық құралын пайдалана отырып, деректердiң өлшемдiлiгiн төмендету үшiн басты компонент әдiсi (БКӘ) деректерiн зияткерлiк талдау әдiстерiнiң бiрiн пайдаланып, iске асыруды ұсынады. Өлшемдердiң азаюы машиналық оқыту мен болжамды модельдеуде маңызды және "шикi" деректерден шығарылған заңдылықтар негiзгi байқалатын көрсеткiштер арасындағы қазiргi қатынастарды сипаттау үшiн қолданылған. Жұмыста көп өлшемдi iрiктеуден шағын өлшемдiк деректерге (үш басты компонентке) көшу көрсетiлген. Бұл бастапқы деректердiң құрылымын iс жүзiнде жоққа шығармай, үш өлшемдi кеңiстiкке өтуге мүмкiндiк бередi, сонымен бiрге биогендердiң және гидрометеорологиялық сипаттамалардың фитопланктон мен зоопланктонға әсерi орнатылды, биогендi заттардың концентрациясының трендтерi анықталды. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/1325 2020-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1321 Solar-powered water desalination Sadykova, S.B.; Yerkalina, M.; Zhumagulov, M.G.; Kartjanov, N.R. This article deals with the problems of desalination of sea water. Modern methods of desalination were analyzed, and there were given advantages and disadvantages. A new desalination scheme was proposed - a heliodistillation unit. The principle of operation is described with installation. The distillate capacity of the unit is calculated as a function of solar radiation based on the heat balance equation and the Stefan-Boltzmann law. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/1321 2020-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1319 Оценка эффективности методов подавления шума цифровых изображений Эльдарова, Э.Э.; Старовойтов, В.В.; Искаков, К.Т. Удаление шума является важной задачей обработки изображения, так как шум усложняет как визуальный анализ изображений человеком, так и их автоматическую обработку. В работе описаны результаты исследования методов фильтрации, позволяющих снижать уровень шумов на цифровом изображении. Проведен обзор и сравнительный анализ известных алгоритмов подавления шума на изображениях. Для того чтобы проверить, как каждый из исследуемых методов работает на практике, была разработана программа фильтрации, и оценены результаты ее эффективности. Проведены эксперименты по сравнению работы алгоритмов фильтрации для шумов разных типов. Предложены рекомендации по применению конкретных методов обработки изображений с разными шумовыми составляющими. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/1319 2020-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/1317 Мобильдi жол өтпе тiреуiнiң жұмысының математикалық үлгiсiн зерттеу Балабекова, К.Г. Мақалада қазiргi замаңда көкейкестi мәселелердiң бiрi жол кептелiстерiмен күресуге арналған құрылғы мобильдi жол өтпесi ұсынылған. Мобильдi жол өтпелерi қоршаған ортаны жақсартып, экономикалық тиiмдiлiктi арттырады. Мобильдi жол өтпесi құрылымының сипаттамалары, бөлшектерi аталған. Оңтайлы ұзындығы көрсетiлген. Жол өтпенiң элементтерi соңғы айырымдар және соңғы элементтер арқылы жасалған есептеулер салыстырылған. Мобильдi жол өтпесi құрылымы берiктiкке, орнықтылыққа және тұрақтылыққа жұмыс жасайтыны қорытындыланған. Мобильдi жол өтпесiнiң кеңiстiк қаңқасы аналитикалық орын ауыстыру әдiсiмен есептелген. Мақалада негiзгi көңiл мобильдi жол өтпесiнiң туреулерiне аса назар аударған. Сонымен қатар, мобильдi жол өтпесiнiң тiреулерi серпiмдi ортада жұмыс жасауы үшiн тiреудiң табанын кертiктерi бар резеңкемен қаптау ұсынылған. Тiреулер асфальтбетон бетiн деформацияламау үшiн тiреулердiң математикалық үлгiсi дифференциалдау арқылы есептелiп, зерттелген. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/1317 2020-01-01T00:00:00Z