http://repository.enu.kz/handle/enu/2080 Sat, 04 Apr 2026 02:19:30 GMT 2026-04-04T02:19:30Z http://repository.enu.kz/handle/enu/2092 The concept of labor in the history of social thought Aubakirov, E.N.; Adayeva, G.A. The article is devoted to the consideration and analysis of the phenomenon of labor in the historical and philosophical context. The article shows the spiritual and moral foundations of human labor activity, changes and transformation of labor relations throughout history, civilizational and ethno-confessional differences in the organization of economic activity and production. The analysis of labor as a moral category is carried out on the basis of an appeal to the concepts of prominent scientists and thinkers. Thus, the interpretation of labor in the framework of the ancient and Christian worldview is considered from the understanding of labor as a punishment for original sin to its assessment as a godly mission, where it is ontological characteristic of human life. The concept of labor in the theological teaching of Thomas Aquinas is analyzed in detail. Further, in the conditions of theformation of capitalism, a society of commoditymoney relations in the XVIII-XIX centuries there are significant changes in social status and the way of work. In these historical circumstances labor becomes a commodity. Particular attention is paid to the interpretation of the problems of labor in national philosophies. In the development of Russian social thought in this aspect, one can single out the ideas of S.N. Bulgakov, who, at the beginning of the twentieth century, analyzing the origins and spiritual factors of the formation of Russian entrepreneurship, finds its connection with the religiosity of the Old Believers. Kazakh thinkers also attached great importance to the concept of labor. Great Abai, emphasizing the role and importance of labor in the formation of the individual and the development of society, reflected this in his famous «Words of Edification». In modern conditions, among the works of Kazakh researchers, where the problems of labor are considered, one can point to the monograph by Omar Zhalel «Hareket». It focuses on etymological differences in word usage, used in the analysis of the work. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/2092 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/2084 Еуразия ұлттық университетінің мәдени-білім беру кеңістігіндегі музейлер Ермагамбетова, К.С. «Музей не үшін қажет? Ол мәдени институт па? Әлде білім мекемесі ме? Ғылым орталығы ма? Жастарды қалай тәрбиелейді? Білім кеңістігінде ол не үшін керек? қаншалықты білім беру үрдісінде қолданылады?» деген сұрақтарға жауап беру үшін Еуразия ұлттық университетінің мәдени-білім беру кеңістігіндегі музейлердің тарихы мен қызметіне мәдени философиялық және антропологиялық талдау жасалды. Еуразия ұлттық университеті білім беру мекемесі, ғылыми орталық, мәдени-ағартушылық кеңістік, өнегелік ордасы. Университет музейлері арнайы мамандандырылған оқу музейлері типіне жатады. Дегенмен, білім мен ғылым ордасында қалыптасқан музейлер университеттің тарихын, мәдениетін, халықаралық байланысын, ғылыми жетістіктерін дәріптейді. Сонымен бірге Еуразия ұлттық университетінің музейлері білім беру, ағарту, мәдени шығармашылық кеңістік, тарихи-мәдени мұраны сақтаушы орын ретінде институтталынған музейлерге бәсекеге бола алады. Мақалада университет музейінің білім беру, әлеуметтік, мәдени, саяси іс-шараларды өткізудегі орны мен рөлі зерделенеді. «Жазу тарихы», «Л.Н. Гумилевтің музей-кабинеті», «Қазақстанның білім тарихы» музейлерінің ерекшеліктері сипатталады. Аталған музейлер Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры», «Қазақстанның киелі жерлері» жобаларының, білім, мен тәжірибе интеграциясының мақсаты мен міндеттерін іске асырудың бір бағыты болып табылады. Ұлттық кодымызды сақтау, мәдени ерекшелігімізді дәріптеу жолында жұмыс атқаратын музейлердің білімалушылардың өнегелік, философиялық, этикалық және эстетикалық өрісінің кеңеуінде университет музейлері үлкен рөл атқарады. Ең бастысы білім мен ғылым, ғылым мен тәжірибе интеграциясын жүзеге асырушы зерттеу институты. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/2084 2021-01-01T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/2082 Алаш азаттық идеясының Шығыс Түркістан қазақтарына таралуы Мәсімханұлы, Д.; Әбиденқызы, A. Алаш идеясы – мемлекетіміздің дамуы мен тарихи саясаттың басымдықтарын айқындайтын қазақ халқының рухани құндылығы болып табылады. КСРО-ның құрылуы және одан кейінгі тоталитарлық даму векторы Алаш ұлттық интеллигенциясының қудалауы мен қудалауына себепші болды. Қуғын-сүргін саясатының нәтижесінде қазақ халқының ең жақсы ұлдарының көпшілігі тұтқындалды, атылды немесе лагерьлерге жер аударылды. Отаннан тыс жерлерге қашуға мәжбүр болды. Онда олар шет елде, соның ішінде Қытайдағы Шыңжаң аумағында Алаштың прогрессивті идеяларын таратуды жалғастырды. Алаш идеясы бес жыл бойы (1944-1949) өмір сүрген Шығыс Түркістан тәуелсіз Республикасын құруда маңызды рөл атқарды деп ойлаймыз. Авторлар алаш идеяларының Шығыс Түркістан аумағында пайда болған сәтінен бастап эволюциясын, сондай-ақ Алаш идеологиясының ұлт-азаттық күрес ауқымына әсерін тарихи оқиғалар призмасында қарастырады. Мақала мазмұны Алаш идеясының таралуында ерекше рөл атқарған негізгі публицистикалық арналарды көрсетеді. Біріншіден, Бұл - «Қазақ», «Сарыарқа» газеттерінен, «Айқап» журналынан алынған ақпарат. Екіншіден, бұлар тікелей –Алаш эмигранттары, олар эмигранттар ортасында Тәуелсіздік идеяларын белсенді түрде таратуда. Үшіншіден, Алаш идеологиясында өскен жаңа ұрпақ, Алаштың ізбасарлары, ақындар мен жазушылар. Авторлар, 1949 жылы құрылған, ҚХР идеологиясының нәтижесінде кез-келген шетелдік диссиденттерді қуып шығарғанын көрсетеді. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://repository.enu.kz/handle/enu/2082 2021-01-01T00:00:00Z