http://repository.enu.kz/handle/enu/32652 2026-05-15T01:57:57Z 2026-05-15T01:57:57Z Жанпеисова, А.Г. http://repository.enu.kz/handle/enu/32677 2026-05-14T19:04:16Z 2025-11-14T00:00:00Z

ҚАЗАҚ БАЛАЛАР ФОЛЬКЛОРЫНЫҢ ЭТНОМӘДЕНИ ТІЛДІК СИПАТЫ Жанпеисова, А.Г. Бұл мақалада қазақ балалар фольклорының этнотілдік табиғаты қарастырылады. Мақсатымыз – балалар фольклоры мәтіндері арқылы ұлттың мәдени кодын, дүниетанымдық ұстанымдарын және тілдік болмысын анықтау. Жұмыста сипаттамалы, салыстырмалы және лингвомәдени талдау әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижесінде балалар фольклорының тілдік құрылымы мен бейнелі жүйесінде халықтың тәрбиелік, этикалық және танымдық құндылықтары сақталғаны дәлелденді. Мақалада фольклор мен тілдің өзара байланысы ұлттық мәдени жад пен рухани сабақтастық тұрғысынан пайымдалады.

2025-11-14T00:00:00Z ГАЛЫМЖАНОВА, З.Т. http://repository.enu.kz/handle/enu/32676 2026-05-14T19:03:07Z 2025-11-14T00:00:00Z

М. МАҒАУИННІҢ «МЕН» МЕМУАРЛЫҚ РОМАНЫНДАҒЫ ФОЛЬКЛОРЛЫҚ ЭЛЕМЕНТТЕР ГАЛЫМЖАНОВА, З.Т. Мақалада Мұхтар Мағауиннің «Мен» мемуарлық романы талданады. Шығармадағы жазушы ғұмырымен сабақтасқан халық ауыз әдебиетінің үлгілері мен фольклорлық элементтер көрінісі жан-жақты қарастырылады. Романдағы аңыз-әңгімелер, шежірелік деректер, мақалмәтелдер, жыраулар толғауы, ертегілік қиял мен ғұрыптық фольклор белгілері нақты мысалдармен беріледі. Зерттеу барысында мәтіндегі сюжеттік-тұрмыстық дәстүрлер, ауызекі сөйлеудің түрлері, фольклорлық мотивтердің интертекстуалдық қатынасы мен жинақтаушылық ұстанымы сипатталады. Теориялық негізіне нарратология мен фольклордың классикалық қағидалары қолданылады. Нәтижесінде «Мен» мемуары автордың тек жазушы ғана емес, ауыз әдебиетінің жинақтаушы-сақтаушысы, халықтық сюжеттерді қайта өңдеуші және фольклорды академиялық-этикалық тұрғыдан бағалаушы тұлға екені көрсетіледі.

2025-11-14T00:00:00Z АЙТУАРОВА, Жасмин http://repository.enu.kz/handle/enu/32675 2026-05-14T19:04:34Z 2025-11-14T00:00:00Z

ФОЛЬКЛОРЛЫҚ ХИКАЯНЫҢ ӘДЕБИ-КӨРКЕМ ИНТЕРПРЕТАЦИЯСЫ (қазіргі шағын проза негізінде) АЙТУАРОВА, Жасмин Ұсынылған ғылыми жұмыста әдеби-фольклорлық интеграцияның сипатын ашу көзделді. Ж. Аймауытов, Қ. Кемеңгерұлы, М. Мағауин, Т. Әсемқұлов, Қ.Мүбарақ және М. Омарова сияқты жазушылардың әңгімелері негізінде жазба әдебиеттегі фольклорлық хикаяның көрінісі талданды. Хикая жанрының мифтік негізі, демонологиялық кейіпкерлер болмысын ашудағы сюжеттік баяндау тәсілі бүгінгі қазақ әдебиетінде жалғасын табуы жұмыстың мазмұнын құрады. Мифтік ойлаудың көркем ойлауға ұласып, фольклорлық дәстүрдің әдеби туындыдағы сюжеттің құрылымның генезистік бастауы болып, поэтикалық қуатын күшейтудегі рөлін көрсету, талдау және тұжырымдау – зерттеу ісінің негізі мақсатміндеттерін қамтыды.

2025-11-14T00:00:00Z ДЖАКАНОВА, Жанэль http://repository.enu.kz/handle/enu/32674 2026-05-14T19:04:30Z 2025-10-14T00:00:00Z

ФОЛЬКЛОРЛЫҚ ЖАНРЛАР ТЕОРИЯСЫ: БАЯНДАУ, СЮЖЕТ ЖӘНЕ ДӘСТҮР САБАҚТАСТЫҒЫ ДЖАКАНОВА, Жанэль Мақалада фольклордағы жанр теориясын айқындау мәселесі және оның ғылыми зерттелу бағыттары қарастырылады. Жанр ұғымының фольклортану мен әдебиеттанудағы айырмашылықтары талданып, фольклорды тек формалық немесе әдеби категория шеңберінде түсіндірудің шектеулілігі көрсетіледі. Автор фольклор жанрын зерттеудің басты қағидасы оның мәдени-әлеуметтік контекстін, этнографиялық негізін және баяндау тәсілдерін кешенді түрде талдауға бағытталуы тиіс деген қорытынды жасайды.Фольклор жанрын сюжет пен дәстүр сабақтастығы тұрғысынан қарастыру оның табиғи даму логикасын, тарихи эволюциясын және көркемдік ерекшелігін ашуға мүмкіндік береді.

2025-10-14T00:00:00Z