http://repository.enu.kz/handle/enu/33150 2026-11-03T16:04:13Z 2026-11-03T16:04:13Z Оспанова, Г. Мылкайдаров, А. Сансызбаева, А. http://repository.enu.kz/handle/enu/33154 2026-11-03T11:15:54Z 2026-03-31T00:00:00Z

Астана қаласының азық-түлік белдеуін қалыптастырудағы агроөнеркәсіптік кешеннің экономикалық-географиялық ерекшеліктері Оспанова, Г.; Мылкайдаров, А.; Сансызбаева, А. Қазақстан Республикасының астанасы – Астана қаласы соңғы жылдары Еуразия кеңістігіндегі қарқынды дамып келе жатқан ірі қалалардың бірі ретінде сипатталады. Урбандалу үдерісінің күшеюі, халық санының өсуі және тұтыну нарығының кеңеюі елорда мен оған іргелес аумақтарда азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесінің өзектілігін арттыра түсуде. Ірі қалалар мен агломерациялар халқын азық-түлік өнімдерімен қамтамасыз ету жүйесін жетілдіру қаланың айналасында мамандандырылған ауыл шаруашылығы аймақтарын қалыптастыруды, өндіріс көлемін ұлғайту мен ауыл шаруашылығын интенсификациялау бағыттарын іздестіруді талап етеді. Осыған байланысты елорданы отандық азық-түлік тауарларымен үздіксіз қамтамасыз ету мақсатында қаланың өзінде және одан 300 км радиуста орналасқан Ақмола мен Қарағанды облыстарындағы кәсіпорындар мен шаруашылықтардың өндірістік әлеуетін, әсіресе шикізат базасын дамытуға бағытталған кешенді шаралар жүзеге асырылуда. Сонымен қатар ауылдық жерлерде ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдейтін кәсіпорындар салу, сақтау және логистика инфрақұрылымын күшейту, сондай-ақ астана маңында жоғары сапалы өнім өндіруге бағдарланған азық-түлік белдеуін қалыптастыру стратегиялық тұрғыдан маңызды. Мақалада Астана қаласы маңы аумағын дамытудың әлеуметтік-экономикалық алғышарттары қарастырылып, азық-түлік белдеуінің қалыптасуы мен дамуына әсер ететін негізгі факторлар жүйеленеді. Зерттеудің мақсаты – Астана маңы жағдайы мен табиғи, ауыл шаруашылық және әлеуметтік-экономикалық ресурстардың оңтайлы үйлесімімен ерекшеленетін Астана қаласының азық-түлік белдеуі аймағын дамытудың әлеуметтік-экономикалық алғышарттарын анықтау және оның әлеуетіне баға беру. Зерттеу барысында салыстырмалы-географиялық талдау, статистикалық деректерді жүйелеу және картографиялық тәсілдер қолданылып, кәсіпорындардың аумақтық орналасу ерекшеліктері бағаланды. Облыста республика бойынша теміржол бағыттарының ең жоғары тығыздығы тіркелген. Сонымен бірге даму шарттарының күшті және әлсіз жақтары, мүмкіндіктері мен кедергілері сараланып, аумақтың әлеуметтік-экономикалық SWOT-талдауы жүргізілді. Зерттеу нәтижесінде Ақмола облысының Бурабай, Қорғалжын, Аршалы және Ақкөл аудандары одан әрі дамыту үшін абсолютті басымдықтарға ие аумақтар ретінде айқындалды. Алынған қорытындылар елорданың азық-түлікпен қамтылуын арттыруға, агроөндіріс пен өңдеу саласын дамытуға және өңірлік агрологистика жүйесін жетілдіруге бағытталған ұсыныстар әзірлеуге негіз болады.

2026-03-31T00:00:00Z Askaruly, R. Abilova, A. Syzdykov, A. Moldamurat, K. http://repository.enu.kz/handle/enu/33153 2026-11-03T10:58:41Z 2026-03-31T00:00:00Z

Comparison and Synthesis of Image Analysis Algorithms: NDVI and RGB Processing for UAV-Based Environmental Monitoring Askaruly, R.; Abilova, A.; Syzdykov, A.; Moldamurat, K. Vegetation health assessment is a fundamental task in precision agriculture, ecological monitoring, and environmental risk management. The Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) uses red and near-infrared (NIR) reflectance data to function as the primary index that enables vegetation health assessment and stress detection. However, the practical deployment of such systems can be limited by the requirement for multispectral sensors that include a near-infrared (NIR) channel. This study evaluates three algorithmic approaches: (i) the traditional NDVI method, (ii) an RGB-based channel transformation approach, and (iii) a synthesized hybrid algorithm that applies NDVI-like normalization to green-dominance patterns in standard RGB imagery. The analysis includes mathematical formulations, radiometric interpretation, calibration requirements, and error-propagation analysis for all investigated approaches. A complete UAV processing workflow is presented, including geometric correction, radiometric normalization, noise filtering, and illumination compensation. The system becomes more useful through discussions about UAV implementation scenarios, flight-planning constraints, and geospatial post-processing workflows. The text includes forest-fire-related use cases as examples of rapid-assessment situations in which vegetation stress maps help with post-event choices, yet these examples do not represent the main focus. The results indicate that traditional NDVI provides higher reliability for quantitative biophysical analysis, whereas RGB-based methods remain effective for qualitative vegetation segmentation when hardware resources are limited. The developed algorithm delivers superior vegetation identification results compared with RGB transformation methods and functions as a useful solution for organizations that lack NIR-equipped systems. The document presents recommendations that help users choose methods based on their specific requirements regarding accuracy levels, budget constraints, deployment time, and system operational difficulties.

2026-03-31T00:00:00Z Толымбекова, Л. Казбекова, А. Бақтыбек, А. Сейтенова, Г. Турсынова, А. http://repository.enu.kz/handle/enu/33152 2026-11-03T10:47:07Z 2026-03-31T00:00:00Z

Радиационная сшивка первичных и вторичных полимеров: эффективность и возможности радиационной сшивки полимеров Толымбекова, Л.; Казбекова, А.; Бақтыбек, А.; Сейтенова, Г.; Турсынова, А. Статья посвящена обзору радиационной сшивки первичных и вторичных полимеров как перспективному направлению модификации макромолекулярных материалов. Рассматриваются физико-химические основы процесса сшивки под воздействием ионизирующего излучения, в том числе γ-излучения, электронного пучка и ультрафиолета, с акцентом на механизмы образования поперечных связей в структуре полимеров. Особое внимание уделяется сравнительному анализу поведения первичных и вторичных полимеров при радиационном воздействии, включая влияние примесей, остаточных стабилизаторов и степени деградации. Обобщены результаты современных научных исследований, демонстрирующих изменения в механических и термических свойствах полимеров после сшивки. Значительная часть статьи посвящена практическому применению радиационно-сшитых материалов в различных отраслях: в энергетике (изоляция кабелей), в медицине (одноразовые изделия), в строительстве (трубы и плёнки), а также в переработке и утилизации пластиковых отходов. В работе затрагиваются экономические аспекты рассматриваемого метода, при этом отмечается, что при переходе к массовому производству радиационная сшивка характеризуется рядом технологических особенностей, потенциально влияющих на экономические показатели процесса. К ним относятся высокая производительность, высокий уровень автоматизации и отсутствие необходимости в применении химических инициаторов. Отмечены экологические преимущества, включая отсутствие токсичных побочных продуктов и возможность глубокой переработки вторичных полимеров. Сделан вывод о высокой актуальности и потенциале радиационной сшивки в контексте устойчивого развития и перехода к циркулярной экономике.

2026-03-31T00:00:00Z Bakhytzhanova, ZH. Yegamkulov, M. Bekmakhanova, A. Tazhkenova, G. Nurpeissova, A. Bakenov, ZH. Mukanova, A. http://repository.enu.kz/handle/enu/33151 2026-11-03T10:38:49Z 2026-03-31T00:00:00Z

Effect of deposition conditions on the electrochemical characteristics of SnO₂ thin films as anodes for lithium-ion batteries Bakhytzhanova, ZH.; Yegamkulov, M.; Bekmakhanova, A.; Tazhkenova, G.; Nurpeissova, A.; Bakenov, ZH.; Mukanova, A. SnO₂ thin-film anodes were fabricated by RF magnetron sputtering of a metallic Sn target onto Ti–Pt-coated stainless-steel substrates. The films were deposited at room temperature (RT) and 300 °C in an Ar/O₂ atmosphere and subsequently annealed in air at 620 °C. The structural evolution, morphology, and electrochemical performance of the films were systematically investigated. X-ray diffraction (XRD) analysis confirmed the formation of phase-pure tetragonal rutile SnO₂ without detectable secondary phases. SEM observations revealed significant changes in grain size and surface uniformity depending on deposition temperature and thermal treatment. Electrochemical testing in CR2032 coin cells demonstrated a typical multistep lithiation mechanism of SnO₂ involving conversion and alloying reactions. Although annealing improved crystallinity and reduced polarization, the films deposited at RT exhibited superior long-term cycling stability compared to those deposited at elevated temperature. The results highlight the crucial role of deposition temperature and sublayer configuration in controlling structural integrity and electrochemical durability of SnO₂ thin-film anodes for lithium-ion batteries.

2026-03-31T00:00:00Z