http://repository.enu.kz/handle/enu/33170 2026-11-05T10:41:08Z 2026-11-05T10:41:08Z Kuldeyeva, G.I. Akhmetbekova, A.M. http://repository.enu.kz/handle/enu/33222 2026-11-05T10:40:12Z 2024-12-28T00:00:00Z

Audio description as a type of intersemiotic translation Kuldeyeva, G.I.; Akhmetbekova, A.M. With the adoption of a law obliging film producers to supply films receiving state support with audio description, the issue of training specialists in this field arose. However, the existing terminological barrier between the Russian and international practice of audio description (typho commentary) in many ways complicates the exchange of experience between specialists. The article briefly discusses the stages of the development of audio description and the terms that were used to denote the process of verbal description of audiovisual works. The analysis of audio description as a type of intersemiotic translation is given. The evolution of the Russian term “typho commentary” and its convergence with international analogues is shown.

2024-12-28T00:00:00Z Alshinbayeva, Zh.K. Ospanova, Zh.Z. Zholdabayeva, A.S. http://repository.enu.kz/handle/enu/33221 2026-11-05T10:36:29Z 2024-12-28T00:00:00Z

Principles of creating audio description Alshinbayeva, Zh.K.; Ospanova, Zh.Z.; Zholdabayeva, A.S. According to the 2014 World Health Organization report “Visual Impairments and Blindness”, about 285 million people worldwide currently suffer from visual impairments, of which 39 million are affected by blindness and 246 million have reduced vision. About 90% of people with visual impairments live in low-income countries. 82% of blind people are in the age group of 50 years and older. At the same time, 80% of all cases of visual impairment can be prevented or cured. There are no exact statistics, since the population census indicates disability and degree, without specifying it. The All-Russian Society for the Blind has 270 thousand members. In total, according to estimates of those who deal with this problem, there are about a million blind people. Most of them, according to the statistics are capable people. The relevance of this topic is due to the lack of awareness of the population about the existence of audio descriptions, the insufficient number of works aimed at eliminating illiteracy in the creation of high-quality audio descriptions. In addition, there is a lack of research devoted to creating a single logical and optimal classification of the main difficulties, which will explain and prevent the causes of their occurrence. In this paper, we consider the main difficulties faced by an audio descriptor may occur when creating an audio description, and possible ways to overcome them are analyzed. These statistics indicate that the need to create an audio description is currently an extremely relevant topic.

2024-12-28T00:00:00Z Тұрысбек, Р.С. http://repository.enu.kz/handle/enu/33220 2026-11-05T10:32:45Z 2024-12-28T00:00:00Z

Қаламгер К. Тоқаев шығармашылығы соғыс сипаты мен шындық шырағы Тұрысбек, Р.С. Мақалада майдангер-қаламгер Кемел Тоқаев шығармашылығы мен оның басты туындыларының бірі – «Солдат соғысқа кетті» романы хақында кең көлемде сөз етіледі. Романның бастапқы бөлігінде Әскери училище курсанттарының лейтенант атағын алу үшін емтихан тапсыруға дайындығы, тактикалық жаттығу сабақтары, күнделікті әдет-дағдылары, тіпті бейуақыттағы соғысқа қатысты қатаң бұйрық мәні де нанымды жеткізіледі. Бұдан басқа, романның алғашқы бөлімінен бастап соңғы бөліктерге дейін жүйелі орын алған – «Солдат күнделігінен» атты жазбалар жиынтығынан майдан даласының тынысы, соғыс шындығы, жауынгерлердің ерекше тапсырманы орындау сәттеріндегі көңіл-күйлері, өзара қарым-қатнастары, ел-жер, отан мен отбасы төңірегіндегі таным-түсініктері, сағыныш-сүйіспеншіліктері, сыйластық сырлары кең көлемде көрініс береді. Солдат өмірі, соғыс шындығы, бейбіт өмір мәні кең орын алады. Аталған романның ішкі бөліктерінен орын алған шағын жазбалар жиынтығынан – «Жауға атылған алғашқы оқ», «Ұзақ жолда», «Айқас алдында», «Олар жетеу еді», «Жау тылында», «Ерекше тапсырма», «Солдат өмірі осындай», «Ашылмай қалған сыр» атты тақырыптарға кезігіп, ондағы өмір өрімін, оқиға өрісін, соғыс шындығын, солдат сырын әр қырынан көріп-оқып, қанығуға әбден болады. Майдан өмірі, айқас мәні, солдат сыры да әр қырынан ашылып, кең түрде көрінеді. Негізінен, майдангер-қаламгер Кемел Тоқаев шығармашылығы мен «Солдат соғысқа кетті» романының табиғаты мен тағылымынан, құрылым жүйесі мен мәтін құбылыстарынан, соғыс шындығы мен солдат сырынан, диалог қызметі мен тіл мүмкіндіктерінен жазушы еңбегі мен қолтаңба мәнері, көзқарас жүйесі кеңінен көрініс береді.

2024-12-28T00:00:00Z Нургали, К.Р. Бакыт, А.Б. http://repository.enu.kz/handle/enu/33219 2026-11-05T10:28:57Z 2024-12-28T00:00:00Z

Творческий портрет Николая Гумилева, созданный художниками-современниками: стиль и синтез Нургали, К.Р.; Бакыт, А.Б. Данная статья посвящена феномену портрета в искусстве и литературе, раскрывая его типологию, философский и культурологический аспект. Фигура Николая Степановича Гумилева, поэта и теоретика акмеизма, обладает особой притягательностью и глубиной. Его наследие представляет собой творческий автопортрет, а также портреты, созданные его современниками: поэтами и живописцами. Цель настоящей работы состоит в том, чтобы воспроизвести творческий портрет Николая Гумилева, написанный мастерами разных искусств, которые, запечатлевая характерное в поэте, выразили и черты «стиля культурной эпохи» (П. Н. Сакулин), которой он принадлежал. Чтобы передать уникальность образа поэта, художник или поэт должны выбрать такие выразительные средства, которые с наибольшей точностью отразят как внешние черты, так и внутренний мир портретируемого. Для этого был применен сравнительно-исторический метод, а также семиотический анализ, позволяющий раскрыть глубинные значения знаков и символов, используемых в портретах. Данное исследование позволяет указать на общее и индивидуальное в каждом конкретном случае и представить черты сложной и трагической эпохи начала ХХ века.

2024-12-28T00:00:00Z