http://repository.enu.kz/handle/enu/5200 2026-04-04T23:34:55Z 2026-04-04T23:34:55Z Әлiш, А.Е. Дәрiбай, А.О. Агибаева, А.К. http://repository.enu.kz/handle/enu/5205 2025-06-15T00:37:22Z 2020-01-01T00:00:00Z

Өндiрiстiк шаң-тозаңның қоршаған ортаға әсерiн зерттеу Әлiш, А.Е.; Дәрiбай, А.О.; Агибаева, А.К. Шыны өндiрiсiнiң, кез келген өндiрiс орны сияқты, қоршаған ортаға керi әсерi бар. Бүгiнгi күнi шыны өндiру өте қарқынды дамуда. Сондықтан осы қарқындап дамып келе жатқан шыны өндiрiсiнiң қоршаған ортаға әсерлерiн зерттеу маңызды болып отыр. Тараз қаласы САФ шыны зауытының қоршаған ортаға, оның iшiнде жұмыс цехтарына шығаратын шаң-тозаң мөлшерiн анықтау барысында, шыны зауытының шаң-тозаң шығаратын негiзгi көздерi, шаң-тозаңның мөлшерi, олардың дисперстiк құрамы анықталды. Жүргiзiлген зерттеулер шаң концентрациясының көрсеткiштерiнiң шихта тиеушi цехта, шихта жасау учаскесiнде және сода тиеушi учаскеде, шыны балқыту пешiнiң жұмыс аймағында белгiленген ШРК (шектi рауалы концентрация) шамасынан бiраз артық болатынын көрсеттi. Бұл қоршаған ортаға және зауытта ұзақ уақыт жұмыс iстеушi жұмысшылардың денсаулығына тiкелей әсер етедi.

2020-01-01T00:00:00Z Kussainova, B.M. Tazhkenova, G.K. Kazarinov, I.A. http://repository.enu.kz/handle/enu/5204 2025-06-14T06:02:56Z 2020-01-01T00:00:00Z

Physical and chemical properties of natural clay deposits Kussainova, B.M.; Tazhkenova, G.K.; Kazarinov, I.A. The problem of creating and using sorption materials is relevant for the practice of modern chemistry, biotechnology, medicine and agriculture. Knowledge of the physical and chemical laws of the processes of carbonation, activation, as well as sorption and desorption is of particular importance in the case of nanostructured carbon sorbent for highly effective treatment of water contaminated with pesticides, as well as for reducing the concentration of cytokines in the blood of patients with sepsis. It is of great practical importance to obtain adsorbents using a carbon sorbent to significantly reduce the concentrations of heavy substances, which is very important for the Western regions of Kazakhstan. Thus, it is currently relevant to develop such sorbents that would have high mechanical strength and withstand high fluid pressure during operation, have a large capacity and high wear resistance, allowing them to work for a year or more. Based on the above, the goal of our research is to create new modified carbon sorbents for industrial use for wastewater treatment.

2020-01-01T00:00:00Z Құланкәдiр, А.Ш. Досмағамбетова, С.С. Тосмағанбетова, К.С. http://repository.enu.kz/handle/enu/5203 2025-06-14T03:03:03Z 2020-01-01T00:00:00Z

Кобальт(II) иондарын су ерiтiндiлерiнен органикалық реагенттер балқымасымен экстракциялық алу және аналитикалық анықтау әдiсiн жасау Құланкәдiр, А.Ш.; Досмағамбетова, С.С.; Тосмағанбетова, К.С. Кобальт-сирек кездесетiн металл және оларға бай кен орындары қазiргi уа˚ытта азайғаны мәлiм. Металдық кобальтты өнеркәсiптiк алудың негiзгi көзi-мыс-никель кендерi, мұнда кобальт қоспа ретiнде жүредi . Бұл кендi қайта өңдеу өте күрделi және кен құрамына байланысты пиро - және гидрометаллургиялық әдiстердi қолданады. Нәтижесiнде құрамында мыс (II), қорғасын (II), висмут(III) иондары бар кобальт және никель хлоридтерiнiң ерiтiндiсi алынады. Кобальтты серiктес қоспалардан тазарту үшiн экстракция әдiсiн кеңiнен қолданады. Экстракциялық әдiстер гидрометаллургияда, сирек металдар технологиясында және аса таза заттарды алуда, сондай-ақ аналитикалық химияда кеңiнен қолданылады. Осыған қарамастан, олардың бiрқатар кемшiлiктерi бар, олардың бiрi - өрт қаупi бар және улы органикалық ерiткiштердi қолдану, сондықтан улы компоненттердi үдерiстерден алып тастауға бағытталған жұмыс шарттары қолданылады Бұл мәселе сұйық улы органикалық экстрагенттердi жеңiл балқитын реагенттерге ауыстыру жолымен жүзеге асырылады. Кобальт(II)-нiң экстракциясы сулы ерiтiндiлерден стеарин қышқылының балқымасымен жүзеге асырылды. Экстракция процесiнiң физика-химиялық негiздерi зерттелiп, нәтижелердi практикалда қолдану мүмкiндiктерi қарастырылды. Кобальт(II)-нiң жеңiл балқитын органикалық экстрагенттермен қатты экстрактiлерi алынды, олар стандартты үлгiлерге қойылатын: таралудың бiртектiлiгi, құрамы талданатын үлгiлерге жақындығы және бiрнеше жыл бойы құрамының тұрақты сақталуы жағынан барлық талаптарды қанағаттандырады.

2020-01-01T00:00:00Z Ташенов, А.К. Кабылова, А.С. Фронтасьева, M.В. Омарова, Н.M. Моржухина, С.В. http://repository.enu.kz/handle/enu/5202 2025-06-14T12:14:12Z 2020-01-01T00:00:00Z

Оценка атмосферных выпадений тяжелых металлов и других токсичных элементов в Карагандинской области на основе метода мхов-биомониторов Ташенов, А.К.; Кабылова, А.С.; Фронтасьева, M.В.; Омарова, Н.M.; Моржухина, С.В. В работе приведены результаты оценки загрязнения окружающей среды следовыми элементами на основе анализа мхов-биомониторов, собранных в центральном Казахстане. Концентрации элементов определяли с помощью нейтронного активационного анализа и атомной абсорбционной спектрометрии в Объединенном институте ядерных исследований. В целом было определено 39 элементов, в том числе тяжелые металлы.

2020-01-01T00:00:00Z