Выпуск 2024, №3 (148)

Қазақстан туризмін тұрақты дамыту кеңістігіндегі ЮНЕСКО материалдық емес мәдени мұрасы

2024-01-01T00:00:00Z

Қазақстан туризмін тұрақты дамыту кеңістігіндегі ЮНЕСКО материалдық емес мәдени мұрасы Шарапаева, Б.Ж.; Нұрмағанбетқызы, Н.; Баймбетова, А.Б. Қазіргі таңда тұрақты туризмді қалыптастыру мен дамытуда мәдени мұраның, оның ішінде ЮНЕСКО-ның тізіміне енгізілген материалдық емес мәдени мұраның рөлі орасан зор. Аталмыш мақалада Қазақстан туризмінің тұрақты түрде дамуына материалдық емес мәдени мұра элементтерінің әсері талданады. Сондай-ақ, ел туризмін тұрақты дамыту контекстіндегі материалдық емес мәдени мұраның әртүрлі аспектілерін, соның ішінде салт-дәстүрді, әдет-ғұрыптарды, қолөнерді, тілді, ән және би өнерін, ұлттық тағам дәстүрін қорғау және сақтау, сондай-ақ олардың туристерді тартудағы рөлі қарастырылады. Туристік әлеуетті ілгерілету және туризмнің заманауи түрлерін дамыту үшін материалдық емес мәдени мұраны сақтап, тиімді қолдану идеялары өзге елдердің тәжірибесін талдай отырып бағытталады. Қазақстанның ЮНЕСКО тізіміне енгізілген материалдық емес мәдени мұра әлеуеті мен мемлекеттік туристік индустрияны ілгерілету бағдарламаларын біріктіру арқылы туризмді дамыту жолдарына және кейбір материалдық емес мәдени мұра объектілерінің аталмыш тізімге енгізілмеу себептеріне талдау жасалынды. Осы мақсатта тақырып төңірегінде жазылған шет елдік ғалымдар мен зерттеушілердің еңбектеріне зерттеу жүргізіліп, статистикалық мәліметтерге талдау жасалынып, жүйелік тәсіл қолданылды. Нәтижесінде, ЮНЕСКО ресми мәліметтеріне сәйкес, Қазақстандағы материалдық емес мәдени мұра сақталған аймақтар толықтай сипатталып, әлі де тізімге енгізілмеген мәдени мұра элементтеріне және оның тізімге кіре алмау себептеріне бірнеше дәлелдер келтірілді. Шет елдік ғалымдардың зерттеулерін зерделей отырып, Қазақстан туризмінің тұрақты дамуы үшін материалдық емес мәдени мұраны сақтаудың маңыздылығы туралы қорытынды жасалып, жаңа идеялар мен ұсынымдар тұжырымдалды.

ГАЖ технологиялары арқылы Ұлытау ұлттық саябағы аумағында туристік маршруттарды карталау

2024-01-01T00:00:00Z

ГАЖ технологиялары арқылы Ұлытау ұлттық саябағы аумағында туристік маршруттарды карталау Сейдуалин, Д.С.; Муканов, А.Х.; Агыбетова, Р.Е. Мақалада Ұлытау ұлттық саябағының сипаттамасы, оның табиғи ерекшеліктері мен айрықша көрікті орындары қарастырылған. Зерттеудің мақсаты – ерекше тарихи орындарды инновациялық технологиялар арқылы анықтау негізінде туристік тәжірибені дамыту және жетілдіру үшін қолайлы жағдай жасау. Туристердің күтімдерін ескере отырып, Ұлытаудағы экологиялық және тұрақты туризмнің қажеттіліктерін қанағаттандыратын тиімдірек туристік маршруттар әзірленді. ГАЖ әдістемесі шешім қабылдау, талдау және кеңістіктік ақпаратты визуализациялау үшін географиялық деректермен жұмыс істеуге пайдалы және жүйелі тәсілді ұсынады. Экотуризмде ГАЖ карталарын пайдалану бізге анағұрлым оңтайлы және қызықты маршруттарды әзірлеуге, инфрақұрылымды жақсартуға және туристер үшін неғұрлым ақпараттық қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Ұсынылған зерттеу мемлекеттік және жеке ұйымдарға, сондай-ақ туристік агенттіктерге экотуризмнің тұрақты дамуына қол жеткізу үшін ГАЖ технологияларын пайдалану бойынша ұсыныстар береді. Әзірленген ГАЖ картасы саябақтың аумағы, объектілер мен маршруттардың орналасуы туралы мәліметтерді қарастырған, туристердің хабардарлығы мен бағдарлануын жақсартуға мүмкіндік береді. Бұл тәжірибе туристер үшін навигация, ашу және туризмдегі тарихи орындар мен көрікті жерлер туралы ақпарат алу саласында жаңа перспективалар ашады.

MICE tourism product value chain

2024-01-01T00:00:00Z

MICE tourism product value chain Taipakova, B.M.; Mussina, K.P. MICE tourism is a segment of the tourism industry that, due to its singularity, requires specific attention. Today, the number of players involved in creating a MICE tourism product is quite large. They are both main and secondary participants in the process. The purpose of this research is to study the influence of the number of intermediaries (Convention Bureaus, DMOs, PCOs) in the chain of creating a MICE tourism product that affects the level of development of MICE tourism as a whole. This study used one-way analysis of variance (ANOVA) through SPSS. The study sample includes 50 respondents directly related to the development of MICE tourism in Astana. The results of this analysis indicate that the number of intermediaries (Convention Bureaus, DMOs, PCOs) in the chain of creating a MICE tourism product affects the level of development of MICE tourism as a whole, while Levene’s test of homogeneity of variances with a significance of 0.000, and p-value 0.010 < 0 .05. Also to achieve our goal in this study, we used research methods - literature analysis, study of scientific publications, scientific research, and also used the construction of tables and diagrams of interaction between the main stakeholders of MICE tourism. When analyzing materials and writing this article, the following methods were also used: general scientific methods of cognition (analysis, synthesis), system content analysis. The article also demonstrates evidence of a slow but steady process of partial disintermediation, in which intermediaries are bypassed in order to reduce costs. However, the results of the study lead to the conclusion that a complete disintermediation is not possible, including due to the high standards of service quality that the MICE market requires.

Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі банктердің проблемалық несиелері және оларды басқару әдістері

2024-01-01T00:00:00Z

Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі банктердің проблемалық несиелері және оларды басқару әдістері Рахимжанова, К.К.; Мақыш, С.Б.; Керимкулова, Д.Д. Банктің несие портфеліндегі проблемалық несиелердің өсуі банктің пайда табу және қазіргі жағдайда қарқынды даму қабілетіне елеулі әсер етеді. Банктердің алдында проблемалық несиелерді реттеу мен басқарудың қолданыстағы әдістерін қалыптастыру және жетілдіру міндеті тұр. Осы ғылыми басылымның авторлары зерттеудің мақсаты болып табылатын проблемалық несиелерді анықтаудың теориялық және практикалық тұжырымдамалық негіздерін зерттеді. Авторлар ҚР екінші деңгейдегі банктердің 2020-2023 жылдардағы несие портфелінің сапасы мен құрылымына кешенді талдау жүргізген. Талдау барысында авторлар республиканың облыстары мен ірі қалаларына Қазақстанның банк секторының несиелері бойынша мерзімі өткен берешектер көлемі қарастырылады. Сонымен қатар "Қазақстан Халық банкі" АҚ, "Kaspi Bank" АҚ, "First Heartland Jusan Bank" АҚ, "Bereke Bank" АҚ және "Еуразиялық банк" АҚ сияқты ең жоғары NPL көрсеткіші бар екінші деңгейдегі бес банк анықталды. Аталған банктердің 2020-2023 жылдардағы несие портфелі талданды, несиелер берілген несиелердің сапасына және оларды қай-тармау ықтималдығына қарай үш топқа бөлінеді. Талдау негізінде авторлар проблемалық несиелерден банк секторын сауықтыру бойынша ұсыныстар жасайды. Ұсыныстар отандық банктердің несиелік портфель сапасын талдау арқылы активтерінің сапасының жай-күйін жан-жақты бағалауға және қажетті шараларды уақтылы қабылдауға мүмкіндік береді