http://repository.enu.kz/handle/enu/33250 2026-11-10T10:54:22Z http://repository.enu.kz/handle/enu/33263 Challenges and strategies in the translation of proper names Omarova, A.S.; Raissova, A.B.; Kozhanova, G.A. Proper names (PNs) pose significant challenges in translation due to their cultural, historical, and linguistic significance. This study explores strategies for translating proper names across different languages, focusing on empirical data and theoretical models of research. The methodology involves a structured review of academic literature and case studies from Kazakh, Russian, English, and Chinese texts in both literary and formal genres. Our analysis is based on the translation strategy framework proposed by Newmark and extended by Fernandes, including transliteration, semantic translation, adaptation, and substitution. Findings show that proper name translation is highly context-sensitive: while legal and academic texts require standardization and transliteration, literary texts allow greater flexibility through adaptation and localization. Particular attention is given to Kazakh toponyms and anthroponyms, where inconsistencies in rendering affect both meaning and international comprehensibility. This study concludes that translating proper names requires balancing source-language fidelity with target-language readability and cultural relevance. Translators should apply context-aware strategies and align with national transliteration standards and international publication norms. The study concludes that proper name translation depends heavily on textual function, audience expectations, and the cultural load of the name itself. 2025-09-25T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/33262 The nature of translating English phytocomponent idioms Yessimbetova, S.K.; Satenova, S.K.; Alshinbayeva, Zh.K. Idiomatic expressions with phytocomponents, formed based on a nation's culture, history, and everyday life, occupy a distinctive place in the phraseological system of any language. The article examines scholars' perspectives on the naming and classification of phraseological units in Kazakh, Russian, and English, as well as analyzes the translation of phytocomponent idioms from English. It is well known that conveying figurative fixed expressions with implicit meanings is one of the complex challenges in translation studies. This is since phytonyms included in idioms may carry symbolic meaning in one language while not being used in the same way in another. Such features require the use of various translation strategies such as literal translation or adaptation. For the purposes of this study, a set of idioms with phytonymic components was selected from authoritative lexicographic sources (Oxford Dictionary of Idioms, English–Russian Phraseological Dictionary by A. V. Kunin, Russian–English Dictionary of Idioms by S. Lubensky, English–Kazakh Dictionary of Idioms by U. Kenesbaeva, and the Phraseological Dictionary of Kazakh Language by I. Kenesbaev). The selection was guided by the following criteria: the presence of a phytonymic component as a core element of the idiom, frequency of occurrence in major English lexicographic sources, availability of recorded Russian and/or Kazakh equivalents, cultural or semantic significance for cross-linguistic comparison. During the research, translations of English phytocomponent idioms into Russian and Kazakh were compared, contrastive analyses were made, their translational equivalence was analyzed, and specific recommendations were provided. The importance of considering lexical, semantic, and cultural equivalence in the translation of phraseological units containing phytonyms was emphasized. The results of the research provide insights into the cultural connections and differences between languages. 2025-09-25T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/33261 Использование аудиодескрипции в процессе обучения иностранным языкам Ескиндирова, М.Ж.; Акижанова, Д.М.; Гауриева, Г.М. Аудиодескрипция, как относительно молодое направление в переводческой сфере, выступает социально ориентированной услугой, предназначенной для предоставления доступа к информации людям с нарушениями зрения. Настоящее исследование посвящено изучению потенциала аудиодескрипции как эффективного инструмента в обучении иностранным языкам. Актуальность данной темы обусловлена ее важностью как для теоретического, так и для практического развития языковой подготовки, что находит свое отражение в современных тенденциях в области образования. В данной статье рассматривается эффективность применения аудиодескрипции как вида аудиовизуального перевода в процессе изучения иностранных языков и развития креативного мышления у учащихся. Авторы проводят анализ особенностей аудиовизуального перевода, освещают специфику внедрения аудиодескриптивных методик в образовательном контексте и иллюстрируют их педагогический потенциал. Использование аудиовизуальных средств помогает развивать коммуникативные навыки в разных жизненных контекстах, а также совершенствовать умение самостоятельно высказываться и интерпретировать информацию. Новизна исследования состоит в том, что аудиодескрипция рассматривается как лингводидактический метод создания художественного вербального сопровождения видеоконтента. В результате ее использования обучающиеся получают возможность более полно проявить свои языковые способности и сформировать профессиональную коммуникативную компетенцию. 2025-09-25T00:00:00Z http://repository.enu.kz/handle/enu/33260 Қазақ драматургиясындағы трагедиялық кейіпкердің имидждік-ақпараттық моделі (Рымғали Нұрғали зерттеулері негізінде) Тұржан, О.; Әбілхан, А.; Отарбаева, Б. Мақалада қазіргі гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі маңызды категориялардың бірі — имидж саласының трагедиялық драма өнеріндегі көрінісі, қызметі және көркемдік табиғаты жан-жақты талданады. Трагедия табиғаты ұлттық дүниетаныммен сабақтастырыла отырып, драмалық бейненің ішкі-сыртқы құрылымы, мазмұндық мәні имидждік технологиялар ретінде сарапталады. Бұл тұжырымдар мақаланың негізгі өзегіне айналып, трагедиялық имиджді қазақ драмасының көркемдік-коммуникациялық кеңістігінде қайта пайымдауға жол ашады. Зерттеу барысында имиджтану мен әдебиеттану тоғысындағы жаңа әдіснамалық бағдарлар ұсынылып, трагедиялық образдың құрылымын көркем имидждік, жеке тұлғалық-ақпараттық, герменевтикалық-коммуникациялық тұрғыдан ұғынудың ғылыми моделі айқындалады. Мақала ұлттық драматургияның болмысын заманауи ғылыми концепциялар аясында тануға бағытталады және оған драматанушы, әдебиеттанушы академик Рымғали Нұрғали еңбектері негізге алынып, драмалық шығармалардағы трагедиялық кейіпкер болмысының имидждік-ақпараттық сипаты ғылыми теориялық тұрғыдан қарастырылады. 2025-09-25T00:00:00Z