ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫ ЖӨНІНДЕГІ КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ПРИНЦИПТЕРДІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ СТАНДАРТТАРҒА СӘЙКЕСТЕНДІРУ ЖӘНЕ ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕ

Abstract

Мақала шеңберінде Қазақстан мемлекетінің басты құндылықтары саналатын адам құқықтары мен бостандықтарына қатысты конституциялық қағидаттарды халықаралық стандарттарға сәйкестендіру жолындағы құқықтық реформалар жан-жақты баяндалған. Сондай-ақ, Қазақстанның «Қазақстан-2050» стратегиясы, «Нұрлы жол» инфрақұрылымдық бағдарламасы, Қазақстанның 2025 жылға дейінгі дамудың стратегиялық жоспары, «Цифрлық Қазақстан» сияқты бірқатар мемлекеттік бағдарламалары арқылы мемлекеттің ондаған жылдарға арналған стратегиялық мақсаттары мен алдағы дамудың негізгі бағыттары сөз болады. Осы бағдарламаларды жасаудағы халықаралық және ұлттық тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып, кең қоғамдық пікірсайыстар нәтижелері пайдаланылғандығы, нәтижесінде адам құқықтары жөніндегі конституциялық принциптердің әлемдік тәжірибелері ескеріліп халықаралық стандарттарға сәйкестендірудің алғы шарттары талданады. Адам құқықтары жөніндегі халықаралық тетіктермен, ұйымдармен ынтымақтастықты нығайтуда да Қазақстанның өзіндік ұстанымдары ашып көрсетіледі. Қазақстан Норвегия, Финландия, Швейцария, Германия, Катар, Ресей, Америка Құрама Штаттары және басқа да Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше мемлекеттердің ұлттық құқық қорғау ұйымдарымен, қауымдастықтарымен ынтымақтастықты тұрақты жүзеге асырып келеді. Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің бастамасы бойынша және БҰҰ Даму бағдарламасы, Адам құқықтары жөніндегі БҰҰ Жоғарғы Кеңес басқармасы, Еуропалық одақ өкілдігінің қолдауымен Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түркіменстан және Өзбекстан Омбудсмендерінің өзара іс-қимыл алаңы құрылды. Қазақстан конституциямызда белгіленген адам құқығы мен бостандығына қатысты принциптері әлемдік стандарттарға сай қуатты мемлекеттің тұғырын айқындауда алдыңғы қатарлы елдердің тәжірибелерін молынан пайдаланып келеді. Конституциясының әлеуетіне тоқтала келе, жалпыға ортақ демократиялық қағидаттарды нығайта түсу, адамдардың және азаматтардың құқығы мен бостандығына кепілдікті күшейту Қазақстан Республикасының алдында тұрған басты міндет екендігі ғылыми тұрғыдан тұжырымдалады.