БАЛАЛАР ӘДЕБИЕТІНДЕГІ КҮЛКІ ПОЭТИКАСЫ: МАЗАҚТАМА МЕН МӨЛТЕК МЫСАЛДЫҢ ТӘРБИЕЛІК ҚЫЗМЕТІ

Abstract

Мақалада қазақ балалар әдебиетіндегі сатираның тәрбиелікэстетикалық қызметі қарастырылады. Негізгі назар мазақтама мен мөлтек мысал жанрларының поэтикалық табиғатына, бала психологиясына ықпал ету тетіктеріне және күлкінің дидактиканы алмастыратын көркемдік мүмкіндіктеріне аударылады. Зерттеу барысында балалар сатирасында мінез кемшіліктерінің (салақтық, жалқаулық, жалтармалық, мақтаншақтық, білімсіздік т.б.) қалайша юмор арқылы әшкереленетіні, шендестіру, антитеза, тосын түйін, тұспал секілді тәсілдердің атқаратын рөлі нақты мәтіндермен талданады. Сондай-ақ сатиралық мәтіннің ықшам формасы мен жеңіл тілі жас оқырман қабылдауына сай келетіні, күлкі арқылы тәрбиелеу балаға қысымсыз әсер ететіні пайымдалады.