САЛЫҚТАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ, НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКА ЖАҒДАЙЫНДА ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІНІҢ ДАМУЫ

Abstract

Егеменді Қазақстан Республикасында нарықтық экономиканы қалыптастырып, одан әрі тереңдете дамытуда шешуші тұтқалардың бірі мемлекеттік бюджет болып табылады. Нарықтық экономиканың даму жолын таңдаған кез келген мемлекеттің шынайы тәуелсіздігі мен егемендігі үшін мықты әрі тұрақты қаржылық негіздің болуы міндетті. Ал, салықтар мемлекет бюджетінің кіріс бөлігінің қайнар көзі болып қана қоймай, материалдық, экономикалық және құқықтық категория ретінде қарама-қайшылығы мол, күрделі құбылыс, әрі тауар өндірісінің барысына тікелей ықпал ететін және мемлекеттің экономикалық дамуының маңызды факторы болып табылады. Мемлекеттің экономикалық саясатын жүзеге асырудың маңызды құралдарының бірі салықтар екеі рас. Әсіресе бұл басқарудың әкімшіл – әміршіл әдісінен экономиканы мемлекеттік реттеудің нақты тетігі ретінде салықтардың экономикалық процестерге әсері арқылы нарықтық қатынынастарға өтуі барысында айқын көрінеді. Қазіргі уақытта салық салу қоғам дамуының құрамдас бөлігі болып табылады. Салықтар фискалдық функциямен қатар әлеуметтік мәселелерді шешуге ықпалын күшейтетін реттеуші функцияға ие, бұл салықтар халықты қолдаудың қаржылық құралы болып табылатын дамыған елдердің тәжірбиесімен расталады. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев 2017 жылғы 31 қаңтардағы «Қазақстанның Үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» Жолдауының «макроэкономикалық тұрақтылық» үшінші басымдығына сәйкес негізгі міндеттердің бірі салық-бюджет саясатын жаңа экономикалық шындыққа келтіру болып табылады. Сондықтан бүгінгі күні салық саясаты нарықтың барлық талаптарын ескеруі тиіс, сондай-ақ экономикалық интеграция шарттарына бейімделуі тиіс.