АҚПАРАТТЫҚ МАНИПУЛЯЦИЯ: ҚОҒАМ САНАСЫНА ӘСЕРІ

Abstract

Мақалада сана ұғымына ерекше мəн беріп, оның адамзат тіршілік етіп бастағаннан бүгінге дейінгі өзгерістеріне қысқаша шолуды жөн көрдік. Ақыл­ой иесінің саналы жəне бейсаналы қажеттіліктерін америкалық психолог А. Маслоудың қажеттіліктер пирамидасының қағидаларына үңіле отырып, талдау жасалынды. Яғни, саналы тіршілік иесінің физиологиялық жəне қауіпсіздік сияқты бастапқы қажеттіліктерін қанағаттандырған соң, қызығушылықтарына қарай белгілі бір топтарға біріге отырып, күрделі əрекетке араласуының маңыздылығына тоқталдық. Сана, қоғамдық сана ұғымдарына философиялық тұрғыдан жасалған тұжырымдарға сүйеніп, ақпараттық жəне технологиялық байланыс құралдарының дамуы қоғамдық санаға ықпал ету мүмкіндіктерін қарастырамыз. Газет­журнал, радио жəне теледидар сияқты бұқараның ойын тұтастандыру үшін қолданылған дəстүрлі технологиялар сарапқа салынды. Тарих беттеріндегі қоғамдық сананы бағыттау əрі əсер етудің кейбір жайттары талданды. Ғаламторды жаппай пайдалану түрлі онлайн ресурстардың (ақпараттық сайттар, блоктар, түрлі əлеметтік желілер) қоғамдық санаға ықпалы қарастырылды.