Ж. Аймауытұлының «Жаңабайдың жанындағы трагедия» әңгімесіндегіфольклорлық интегративтілік

Abstract

Алаш кезеңі әдебиеті – мазмұны мен идеясы, көркемдік сипаты елдік мұрат, ұлттық мүдде аясында қалыптасқан азаматтық тарихымыздағы бай рухани қазынаның бірі. Аталған әдеби мұраны жинау, жүйелеу, зерттеу үрдісі еліміз тәуелсіздік алған уақытта біршама қалыптасты. Алаш әдебиетін жаңа ғылыми парадигмалар аясында зерттеу, қоғамдық-гуманитарлық ғылымдар ықпалдастығында мазмұнын ашу, пәнаралық байланыс арқылы әдебиеттегі фольклор материалының молдығын тану – бұл мақаланың негізгі мақсатын айқындайды. Жазба мұра интегративті фольклортану аспектісінде зерттеліп, алаш кезеңі әдебиетінде халық эстетикасының айқын көрінетіні байыпталады. Мақалада жазба әдебиеттегі фольклорлық интегративтілік мәселесі қарастырылып, соның ішінде алаш кезеңі әдебиетіндегі сипаты айшықталады. Интегративті фольклортану сынды бүгінгі гуманитарлық ғылымдарда қалыптасқан зерттеу тәсілі бойынша ізденістің теориялық сипаттамасы беріліп, оның нәтижесі алаш кезеңі әдебиетіне қатысты мұраға қолданылады. Қазақ жазба әдебиетінің дамуына фольклорлық материалдың құнды қазына болғаны айшықталады. Алаш әдебиетіндегі фольклорлық дәстүр белгісі көрнекті қаламгер Ж. Аймауытұлының «Жаңабайдың жанындағы трагедия» әңгімесі бойынша талданады. Аталған шығарманың белгілі тарихи кезеңде жазылу себебі айқындалады. Соның ішінде социофольклортану аясында шығарманың мазмұны мен идеясы ашылып, әңгіменің көркемдік шешіміне, идеясына әсер еткен фольклорлық мотивтер, мысалдар, кейіпкерлер көрсетіледі.