Abstract:
Бұл мақалада цифрлы медианың, әсіресе әлеуметтік желілердің қоғамдық
санаға әсері, дезинформация мен манипуляцияның заманауи қоғамдағы ықпалы жан-жақты
сараланады. Соңғы жылдары әлеуметтік желілердің тек коммуникациялық құрал ғана емес,
сонымен қатар саяси, әлеуметтік және мәдени процестерге белсенді араласа бастауы
қоғамдық пікірді қалыптастырудағы рөлін күшейтті. Қазақстан мысалында Facebook,
Instagram, TikTok секілді платформалардың бағыттылығы мен мазмұнына жасалған талдау
олардың аудиторияға түрлі деңгейде әсер ететінін көрсетеді. Цифрлы медиадағы жалған
ақпарат пен эмоциялық манипуляциялар әсіресе жастар арасында қауіпті тенденцияларға,
соның ішінде радикал көзқарастардың, діни-ұлттық конспирологияның таралуына, сондайақ моральдық және құқықтық нормалармен қақтығысқа ұласатыны айқындалды. Сонымен
қатар, жасанды интеллект пен алгоритмдер негізінде жұмыс істейтін контент ұсыну
жүйесі қолданушыны біржақты ақпараттық ортада қалыптастырып, шынайы ақпаратқа
қол жеткізуін қиындатады. Автор әлеуметтік медианың қоғамдық санаға тигізер жағымды
және жағымсыз жақтарын салыстыра отырып, медиасауат пен сын тұрғысынан ойлауды дамыту қажеттілігіне назар аударады. Мақалада дезинформацияға қарсы күрес,
әлеуметтік желідегі мазмұн түрлерінің қоғамдық санаға әсері және цифрлы медианың
мәдени, құқықтық, діни мазмұндағы рөлдері ғылыми негізде талданады.
