Бағалау концептісінің ағылшын және қазақ тілдері паремиологиясындағы көрінісі

Abstract

Бағалау концептісінің қазақ және ағылшын тілдерінің паремиологиялық жүйесінде көрініс табуын зерттеу және олардың ұлттық-мәдени уағдаластығын анықтау мақсатында мақалада аталмыш тілдердің мақал-мәтелдері этнолингвистикалық және танымдық тұрғыдан салыстырмалы-салғастырмалы түрде зерттелді. Бағалау/Evaluation концептісінің қазақ және ағылшын тілдері паремиологиясындағы орнын анықтау барысында біз паремиологиялық материалдарды тілдік қорға кіретін, сөйлеу дағдысында қысқа, тұрақты, халықтың көп ғасырлық тәжірибесі жинакталған, әдетте ырғақты ұйымдастырылған нақыл сөздер, кейде тура, кейде жанама түрде жеткізілетін уәждер деп түсінеміз. Сонымен бірге, мақалада когнитивтік лингвистиканың негізгі ұғымдарының біріне айналған концепт және оның семантикалық құрылымына талдау жасалды. Әлемнің құндылықтар жүйесіне енетін, ой мен шындықтың арасындағы қарым-қатынас барысында әр этностың өзіне тән құндылық жүйесін репрезентациялайтын бағалау концептісі құрылымы жағынан да, генетикалық жағынан да туыстығы алшақ қазақ және ағылшын тіліндерінде идиоэтникалық ерекшеліктерге ие.